روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٨٢ - ترجمه

مختلف شد،از پس توبه در حقّ ايشان گفت: فَخَلُّوا سَبِيلَهُمْ ؛ره ايشان بازدهى تا با شما مخالطت كنند و شما ايشان را ببينيد و بدانيد اگر سيرت و طريقت ايشان پسنديده آيد شما را، فَإِخْوٰانُكُمْ فِي الدِّينِ ؛ايشان برادران شمااند در دين.آنگه گفت: وَ أُولٰئِكَ هُمُ الْمُعْتَدُونَ ؛ايشان ظالمان و متعدّيان‌اند از طور خود و متجاوزان از قدر خود و حدّى كه ايشان را نهادند در تكليف.

آنگه گفت:اگر چنان كه توبه كنند و نماز پنج [١]اقامت كنند و شرط اسلام در اداى زكات به جاى آرند،ايشان در دين برادران شمااند،براى آن‌كه [٥٨-ر]توبه از كفر ايمان [٢]باشد،و نماز و زكات از شرايط اسلام است،چگونه برادرانشان نباشند و هم مؤمن باشند و هم مسلمان؟و رفع فَإِخْوٰانُكُمْ ،بر خبر مبتداى محذوف است، و التّقدير:فهم [٣]اخوانكم فى الدّين.آنگه گفت:ما تفصيل و بيان آيات و حجج مى‌دهيم براى قومى كه بدانند.و اين بيان،عام است براى جمله،و لكن اينان را تخصيص كردند چنان كه گفت: إِنَّمٰا أَنْتَ مُنْذِرُ مَنْ يَخْشٰاهٰا [٤]،و قوله: ...هُدىً لِلْمُتَّقِينَ [٥]،و بيان اين طريقت رفته است.

قوله: وَ إِنْ نَكَثُوا أَيْمٰانَهُمْ مِنْ بَعْدِ عَهْدِهِمْ ،اى نقضوا؛و اگر چنان كه بشكافند سوگندشان و خلاف كنند آن را كه بدان عهد كرده باشند.و اصل«نكث»در غزل باشد كه ريسمان تاب بازداده را تاب بازپس دهند تا شكافته شود،قال اللّه تعالى:

وَ لاٰ تَكُونُوا كَالَّتِي نَقَضَتْ غَزْلَهٰا مِنْ بَعْدِ قُوَّةٍ أَنْكٰاثاً... [٦] ،و«نقض»،عام‌تر است از «نكث»،چه نكث در حبل و رسن و غزل باشد،و در [٧]توسّع در عهد به كار دارند،و نقض همچنين،يقال:نقض البناء و الحبل و العهد. وَ طَعَنُوا فِي دِينِكُمْ ؛و در دين شما طعن زنند و عيب و قدح كنند. فَقٰاتِلُوا أَئِمَّةَ الْكُفْرِ ،قتال و كارزار كنيد با امامان كفر.عبد اللّه عبّاس گفت:ائمّۀ كفر ابو سفيان حرب است و الحارث بن هشام و سهيل ابن عمرو و عكرمة بن ابى جهل و ديگران از رؤساى قريش كه عهد رسول بشكافتند،و ايشان بودند كه همّت كردند تا رسول را از مكّه بيرون كردند.مجاهد گفت:اهل