روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣١٨
فَلاٰ يُؤْمِنُونَ إِلاّٰ قَلِيلاً [١] .و اگر مانع بودى همه را مانع بودى.وجه ديگر آنكه،معنى آن باشد كه:ايشان ازآنكه ايمان در دل [٢]خود راه نمىدهند و هيچ انديشه و نظر در ره معرفت ايزد-عزّ اسمه-و اعتقادات علم و عزم بر كارهاى خير و افعالى [٣]از طاعات كه به دل توان كردن نمىكنند،به مثابت آناناند كه بر دل مهر دارند،و اين بر سبيل مذمّت و ملامت گفت ايشان را و بر سبيل مبالغت و خبر دادن ازآنكه،ايشان در باب ايمان نياوردن [٤]چون مختوم على قلوبهماند و نمىدانند.
لٰكِنِ الرَّسُولُ ؛و لكن رسول خداى و مؤمنان جهاد مىكنند به مال و جان.
وَ أُولٰئِكَ لَهُمُ الْخَيْرٰاتُ ؛ايشان را خيرات باشد،يعنى حسنات.مبرّد گفت:النّساء الحسان؛زنان نيكو هنرمند [٥]باشند،من قول الشّاعر:
و لقد طعنت مجامع الرّبلات
ربلات هند خيرة الملكات
و اين واحد خيرات است،بيانه قوله: فِيهِنَّ خَيْرٰاتٌ حِسٰانٌ .
وَ أُولٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ [٦] ؛و ايشان ظفريافتگان به نجاح رسيدگان باشند و مراديافتگان [٧].
أَعَدَّ اللّٰهُ ؛خداى تعالى براى ايشان معدّ كرده است و ببجارده [٨]بهشتهاى كه در او جويها مىرود،يعنى زير درختان او،و ايشان در آنجا مخلّد [٩]مؤبّد باشند،چنان كه در خبر است كه:حقتعالى چون اهل بهشت در بهشت قرار گيرند و اهل دوزخ در دوزخ،منادى را بفرمايد تا ندا كند:
يا اهل الجنّة خلود فلا موت ابدا و يا اهل النّار خلود فلا موت ابدا ؛اى اهل بهشت!جاودانىاى است شما را كه با آن مرگ نباشد، و اى اهل دوزخ جاودانىاى است شما را كه با آن مرگ نباشد. ذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ ؛ آن،رستگارى و ظفر [١٠]و مراد يافتن بزرگوار است-جعلنا اللّه منهم بفضله و رحمته.
تمّت المجلّدة التّاسعة[و يتلوه] [١١]المجلّدة العاشرة من المجلّدات العشرين.[١٠٢-ر].
[١] .سورۀ نساء(٤)آيۀ ١٥٥.
[٢] .اساس:دخول؛به قياس با نسخه آو،و اتّفاق جميع نسخ،تصحيح شد.
[٣] .آج،افعال.
[٤] .آو:بياوردن.
[٥] .مل:نيكوى بهرمند.
[٦] .سورۀ رحمان(٥٥)آيۀ ٧٠.
[٧] .مل+باشند.
[٨] .آو،آج،مج:بيجارده.
[٩] .آو،آج+و.
[١٠] .آو،آج:ظفرى.
[١١] .اساس:ناخواناست،به قياس با نسخۀ آو،افزوده شد؛مج+انشاءاللّه تعالى؛آو،مج:فى العاشرة قوله تعالى: وَ جٰاءَ الْمُعَذِّرُونَ مِنَ الْأَعْرٰابِ .