حنين رسول-عليه السّلام-نصيب او فراز غنيمت بديشان داد-چنان كه برفت آن قصّه در ذكر حرب حنين-و آن‌كه عبّاس بن مرداس السّلمى گفت،و اين ابيات رفته است و لكن در اين روايت زيادتى هست،[براى آن بازگفتم ] [١]:

أ تجعل نهبي و نهب العبيد بين عيينة و الاقرع
فما كان حصن و لا حابس يفوقان مرداس في مجمع
و قد كنت فى الحرب ذا تدرأ فلم اعط شيئا و لم امنع
الّا افائل[لي] [٢]اعطيتها عديد قوائمها الاربع
و كانت نهابا تلافيتها بكرّي على النّاس بالاجرع
و ايقاظى اليوم [٣]لم يرقدوا اذا هجع النّاس لم اهجع
و ما كنت دون امرئ منهما و من تضع اليوم [٤]لا يرفع
رسول-عليه السّلام-عبّاس بن مرداس را صد اشتر فرمود [٥]و حكيم بن حزام را هفتاد.حكيم[ابن حزام] [٦]گفت:يا رسول اللّه!چرا در حقّ من تقصير افتاد؟بفرمود تا ده ديگر [٧]بدادند،آنگه ده ديگر،آنگه ده ديگر تا تمام صد اشتر [٨].گفت:يا رسول اللّه!مرا اين بهتر است يا آن‌كه اوّل تو دادى؟[٨٩-ر]گفت:آن‌كه اوّل من دادم.گفت:و اللّه كه جز آن نستانم و سى شتر رد كرد.راوى خبر گويد:مات و هو اكثر مالا،چون بمرد مالى عظيم بماند او را.راوى خبر گويد،صفوان بن اميّه گفت كه:رسول-عليه السّلام-مرا عطا مى‌داد و در همۀ جهان از او دشمن‌تر نبود بر دل من تا چندانى مرا كه از او دوست‌تر بر روى زمين كس را نداشتم،فهذا معنى قوله:

وَ الْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ .

خلاف كردند در آن‌كه مؤلّفة قلوبهم [٩]در عهد رسول بود [١٠]يا در هر عهدى باشند.

شعبى و حسن بصرى گفتند:اين در عهد رسول بود،پس از رسول نبودند ايشان،و اين معنى در عهد ابو بكر منقطع شد،و اين مذهب فقهاى عراق است ابو حنيفه و اصحابش و ابن ابى ليلى و ابن شبرمه.و بيشتر اهل علم گفتند: اَلْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ در همه عهد

[٦] [٢] [١] .اساس:ندارد؛از آو،افزوده شد.

[٣] .آو،آج،بم،مل،مج،لب:القوم.

[٤] .اساس:تخفض اليوم،آو،بم،مج،مل:يخفض القوم؛آج:يحفظن القوم؛با توجه به ضبط همين بيت در ص ٢٠٣ همين مجلد و ديگر منابع بيت،تصحيح شد.

[٥] .آو،آج،بم:بيفزود.

[٧] .همۀ نسخه بدلها:ديگرش.

[٨] .همۀ نسخه بدلها:شد.

[٩] .آو،آج،بم،لب:مؤلّفۀ قلوب.

[١٠] .مل،مج،لب:بودند.