روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٤٥ - ترجمه

الفت از قبل خداى باشد و ما را در آن صنعى [١]نيست، إِنَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ ؛او غالب است و محكم كار.

يٰا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَسْبُكَ اللّٰهُ وَ مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ ،آنگه خداى تعالى بر جمله رسول را تسليت داد و تقويت دل به اين آيت،گفت:از روى نصرت من تو را كفايت كنم [٢]و از مؤمنانى كه پس‌روان تواند.و در تفسير اهل البيت-عليهم السّلام- آمد كه:مراد به آيت،اميرالمؤمنين على است-عليه السّلام-و ظواهر اخبار و سير شاهد اين قول است براى آن‌كه مستفاد آيت نصرت است،و آن نصرت كه بعد تأييد اللّه تعالى،رسول را و دين خداى را از اميرالمؤمنين بود از كس نبود،بديع نبود كه آيت خاص باشد به او.

و در معنى آيت و اعراب مَنِ دو قول گفتند؛يكى آن‌كه:محلّ او رفع بود عطفا على اسم اللّه تعالى و اين اعراب بر اين معنى آيد [٣]كه گفتيم.و قولى ديگر،گفتند آن‌كه:محلّ او نصب است عطفا على محلّ الكاف،و محلّه منصوب بوقوع الفعل [عليه] [٤]،و ان كان فى الظّاهر مجرورا بالاضافة،و التّقدير:حسبك اللّه و حسب من اتّبعك،على معنى يكفيك اللّه و يكفي من اتّبعك،و مثله قوله: إِنّٰا مُنَجُّوكَ وَ أَهْلَكَ [٥]... ،قال الشّاعر:

اذا كانت الهيجاء و انشقّت [٦]العصا فحسبك و الضّحاك سيف مهنّد
و اين قول شعبى است و ابن زيد،و جمهور مفسّران بر قول اوّل‌اند.

يٰا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتٰالِ ،آنگه خطاب كرد با رسول -عليه السّلام-و او را فرمود:تا حثّ كند و ترغيب افگند[مؤمنان را بر قتال و كارزار.

و اصل كلمه از«حرض»باشد،و هو الهلاك،يعنى حثّ كند] [٧]او را و حمل بر كارى كه اگر او خلاف آن كند نمايد او را كه هلاك خواهى شدن [٨]،من قوله تعالى: حَتّٰى تَكُونَ حَرَضاً أَوْ تَكُونَ مِنَ الْهٰالِكِينَ [٩]،اى هالكا،[و تفعيل] [١٠]به