اوّل غزاى أبواء بود،آنگه غزاة بواط بود،آنگه غزاة العشيرة،آنگه غزاة بدر اوّل، آنگه غزاة بدر بزرگ،آنگه غزاة بني سليم،آنگه غزاة السّويق،آنگه غزاة ذي أمرّ، آنگه غزاة احد،آنگه غزاة بحران [١]،آنگه غزاة حمراء الأسد [٢]،آنگه غزو [٣]بنى النّضير،آنگه غزوة ذات الرّقاع،آنگه غزوة بدر بازپسين،آنگه غزوة دومة الجندل،آنگه[غزاة] [٤]خندق،آنگه غزاة بني قريظه،آنگه غزوة [٥]بني لحيان،آنگه غزوة بني قرد،آنگه غزوة بنى المصطلق،آنگه غزاة الحديبية،آنگه غزاة خيبر،آنگه فتح مكّه،آنگه غزاة حنين [٢٥٨-پ]،آنگه غزاة طائف،آنگه غزاة تبوك.

رسول-عليه السّلام-از اين غزوات در نه غزات كارزار كرد [٦]:در بدر بزرگ،و آن روز آدينه بود بيست [٧]هفتم ماه رمضان سنۀ اثنين من الهجرة،سال دوم از هجرت.و در احد،و آن در شوّال بود سال سه‌ام [٨]از هجرت،و [٩]خندق و بني قريظه در شوّال بود سال چهارم از هجرت.بني المصطلق و بنى لحيان در شعبان بود سال پنجم.و خيبر در سال ششم.و فتح مكّه در ماه رمضان سال هشتم [١٠].حنين و طائف در شوّال هم سال هشتم [١١].و اوّل غزا كه به نفس خود قتال كرد در او [١٢]بدر بود،و آخر تبوك.

امّا عدد سرايا،سى و شش سريّه بود:سريّۀ عبيدة بن الحارث بود در زير ثنيّة المروه،و آن نام آبى است از حجاز.و غزاة حمزة عبد المطّلب بود به ساحل دريا،و غزوه [١٣]سعد ابو وقّاص بود به خرّار.از زمين حجاز،و غزاة مرثد بن ابى مرثد بود به

[١] .همۀ نسخه‌بدلها:نجران.

[٢] .اساس:غزاة و الأسد،لب:غزاة الأسد،مب،مر:غزاة ذو الأسد،با توجه به آج و چاپ شعرانى تصحيح شد.

[٣] .آج،لب،فق:غزاة غزو،مب،مر:غزاى.

[٤] .اساس:ندارد،با توجّه به وز و ديگر نسخه‌بدلها افزوده شد.

[٥] .همۀ نسخه‌بدلها بجز دب:غزاة.

[٦] .دب،آج،لب،فق:كردند،مب،مر:فرمودند.

[٧] .وز،آج،لب،فق،مب،مر+و.

[٨] .مب،مر:سيم.

[٩] .مب،مر+غزو.

[١٠] .دب:مكّه در هفتم ماه رمضان،آج،لب،فق:مكه در سال هشتم ماه رمضان،مب،مر:مكه در سال هفتم ماه رمضان.

[١١] .دب:در شوّال در سال هفتم.

[١٢] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:قتال كرد روز.

[١٣] .وز غرو،آج،لب،فق:غزاة.