روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٨٠ - ترجمه

و امّا محمول بود بر آنكه اداء كند مكلّف را به ره بهشت و ثواب،كه از جملۀ وجوه«هدى»يكى آن است.و«موعظة»مفعله باشد من الوعظ،و آن مصدر است كالمعذرة و المعدلة. لِلْمُتَّقِينَ ،پرهيزگاران را،و اگرچه قرآن جز متّقيان را لطف است و پند،و لكن حق‌تعالى تخصيص ايشان كرد [١]به ذكر براى آن‌كه ايشان مهتدى و متّعظ شدند به آن‌چنان،كه گفت: إِنَّمٰا أَنْتَ مُنْذِرُ مَنْ يَخْشٰاهٰا [٢]،تو پيغامبر آن كسى كه بترسد [٣]و او پيغامبر همه است،جز آن‌كه آنان را كه نترسند اعتداد نكرد به ايشان. آنگه حق‌تعالى تسليه [٤]داد مؤمنان را از آن وهنى كه روز احد افتاد،و حثّ كرد [٥]ايشان را بر آنكه دگر تكاسل و تثاقل نكنند،گفت:سستى مكنيد [٦]و ضعف و بددلى پيشه مگيرى [٧]،و ازآن‌كه رفت دلتنگ و رنجور نباشيد [٨]كه احوال كارزار چنين باشد:تارة لكم و تارة عليكم،يك‌بار شما را باشد و يك‌بار بر شما.آن‌كه شما را باشد به فتح و ظفر و رحمت و توفيق خداى باشد،و آن‌كه بر شما باشد از تخاذل و تواكل و تثاقل شما بود تا خذلان او شما را دريابد و از مقصود بازمانى [٩]،و در مثل گفته‌اند:الحرب سجال،أى مساجلة،و مساجلت مفاخرت باشد في السّقى بالسّجل،و هو الدّلو العظيم،آن نيز همچنين باشد مرد در [١٠]درگاه غالب باشد و گاه مغلوب،و گاه قاهر و گاه مقهور،و شاعرى از پارسيان ممدوح خود را تسليه مى‌دهد از وهنى كه بر لشكر [١١]افتاد در بعضى از كارزارها،مى‌گويد:

اى خداوند گر از لشكر تو پيش روى بى‌تو در حرب گرفتار شد الحرب سجال
نه همه‌سال [١٢]ظفر اهل ظفر يافته‌اند يا نه هرگز نچشيده است [١٣]بدى نيك‌اسگال [١٤]