روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٤٩ - ترجمه
فَرَجُلٌ وَ امْرَأَتٰانِ [١] ،و گفتهاند:به تصرّف و تجارات،و گفتهاند:به جهاد،كه در حقّ مردان فرمود: اِنْفِرُوا خِفٰافاً وَ ثِقٰالاً وَ جٰاهِدُوا بِأَمْوٰالِكُمْ وَ أَنْفُسِكُمْ فِي سَبِيلِ اللّٰهِ [٢]،و در حقّ زنان فرمود: وَ قَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ [٣].ربيع گفت:بالجمعة و الجماعات،كه بر زنان نماز آدينه نيست.
و حسن بصرى گفت:به نفقه كه بر مردان است،بر زنان نيست.و گفتهاند [٤]:
تفضيل به آن است كه مردى را چهار زن نهاد شرع،و زنى [٥]بيشتر [٦]از يك شوهر نتوان كردن [٧]،و گفتهاند:به آنكه طلاق[به] [٨]مردان است،و
قال-عليه السّلام: الطلاق بالرجال و العدة بالنساء. و گفتهاند:به ميراث،و گفتهاند:به ديت،كه ديت زنى نيمه ديت مردى باشد،و گفتهاند:به نبوّت و امامت و خلافت،كه خداى تعالى از زنان هيچ پيغامبر نفرستاد،و از ايشان امام و خليفه نباشد.
رسول-عليه السّلام-گفت:
المرأة مسكينة ما لم يكن لها زوج، زن مسكين باشد تا شوهرش نباشد.گفتند:يا رسول اللّه!و ان كان لها مال،[و اگرچه مال دارد؟ گفت] [٩]:و اگرچه مال دارد،آنگه بر خواند اَلرِّجٰالُ قَوّٰامُونَ عَلَى النِّسٰاءِ .
ابو هريره [١٠]روايت كند كه رسول-عليه السّلام-گفت:بهترين زنان زنى بود كه چون در او نگرى شادان شوى،و اگرش چيزى فرمايى طاعت دارد،و اگر از او غايب شوى غيبت تو را محافظت كند در نفس خود و مال تو،آنگه اين آيت بر خواند:
اَلرِّجٰالُ قَوّٰامُونَ عَلَى النِّسٰاءِ .
فَالصّٰالِحٰاتُ قٰانِتٰاتٌ ،امّا آن زنانى كه صالح باشند مطيع باشند خداى را-جلّ جلاله-و شوهران خود را. حٰافِظٰاتٌ لِلْغَيْبِ ،غيبت شوهر خود را محافظت كنند هم
[١] .سورۀ بقره(٢)آيۀ ٢٨٢.
[٢] .سورۀ توبه(٩)آيۀ ٤١.
[٣] .سورۀ احزاب(٣٣)آيۀ ٣٣.
[٤] .آج،لب،فق،مر+بهترين.
[٥] .وز،آج،لب،فق،مر:وزن.
[٦] .اساس:نيست،با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٧] .آج،لب،فق،مر،تب:نتواند كردن.
[٨] .اساس:ندارد،آج،لب،فق،مر:از،با توجّه به وز تصحيح شد.
[٩] .اساس:ندارد،با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[١٠] .وز+گفت و.