روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٨٠ - ترجمه
مادرى [١]باشند نصيب راست گيرند،لقوله-عزّ و علا: فَلِكُلِّ وٰاحِدٍ مِنْهُمَا [٢]،أى من الأخ و الأخت السّدس.هريكى از ايشان را دانگى فرمود حقتعالى،و هر دو را به يك درج [٣]فرود آورد.و كلاله سواء اگر مادرى باشند [٤]يا پدرى و مادرى،مقاسمت نكنند با مادر و پدر و فرزندان اگر پسر باشد [٥]و اگر دختر.و ايشان با يكديگر ميراث گيرند،اگر كلالۀ پدرى يا [٦]كلالۀ مادرى مجتمع شوند دانگى كلالۀ مادرى را باشد اگر يكى بود،و باقى كلالۀ پدرى را.و اگر كلالۀ مادرى بيشتر از يكى بود،چندان كه باشند ايشان را دو دانگ بود،بيشتر نه،لقوله تعالى: فَإِنْ كٰانُوا أَكْثَرَ مِنْ ذٰلِكَ فَهُمْ شُرَكٰاءُ فِي الثُّلُثِ ،و باقى چهار دانگ كلالۀ پدرى را باشد [٧]،اگر شوهر يا زن مزاحمت كنند ايشان را،نقصان بر كلالۀ پدرى در شود دون كلالۀ مادرى،ازآنكه چهار دانگ ايشان يا پنج دانگ،شوهر نيمه ببرد،و اگر زن برد [٨]دانگى و نيم.
و اگر كلالۀ مادرى و پدرى معا جمع شوند با كلالۀ مادرى و كلالۀ پدرى، كلالۀ مادرى را دانگى باشد اگر يكى باشند يا دو دانگ اگر بيشتر باشند بالسّويّه بينهم زن و مرد يكسان گيرند و باقى و آن چهار دانگ يا پنج دانگ ميان [٩]كلالۀ مادرى و پدرى باشد، لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ ،و كلالۀ پدرى بيوفتد و ايشان را چيزى نباشد.ميراث كلاله بر اين جمله باشد كه گفتيم و اعتبار اين است،و هم الإخوة و الأخوات على ما شرحنا و اللّه ولىّ التّوفيق.
و جدّ و جدّه مقاسمت كنند با كلاله براى آنكه ايشان در يك درجهاند.جدّ من قبل الأب به منزلت برادر است من قبل الامّ [١٠]،و جدّه بمثابت خواهر و جدّ و جدّه من قبل الأمّ بمثابة الأخ و الأخت من قبلها درج [١١]اينان متساوى است،و ذكر اختلاف فقها رها كرديم تا مطوّل نشود،و اشارت كرديم به رءوس المسائل كه مذهب است
[١] .اساس و وز:برادرى،با توجّه به آج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٢] .لب مر+السّدس.
[٣] .تب:درجه.
[٤] .آج،لب:باشد.
[٥] .آج،لب،فق،مر،تب:باشند.
[٦] .لب،مر:با.
[٧] .آج،لب،فق+و.
[٨] .مر:بود.
[٩] .مر:و باقى برآن چهار دانگ يا پنج دانگ بود ميانۀ.
[١٠] .آج،لب،فق،مر،تب:الأب.
[١١] .آج،لب،فق،مر:درجه.