خبرى ضعيف واحد است،و به خبر واحد ظاهر قرآن رها نكنند و تخصيص نكنند عموم قرآن را به آن،و قوله: فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَلَدٌ وَ وَرِثَهُ أَبَوٰاهُ فَلِأُمِّهِ الثُّلُثُ ،گفت:

اگر فرزند نباشد متوفّى را،وارثان مادر و پدر باشند،مادر را ثلث رسد و دگر پدر گيرد [١]،لدلالة فحوى الخطاب عليه،براى آن‌كه فحواى خطاب دليل او مى‌كند،و باتّفاق ثلثان باقى پدر را باشد،اگر در فريضه شوهر يا زن در افتد نصيب خود گيرند از نصف يا ربع و نصيب مادر هم آن ثلث بر جاى باشد،و نقصان در نصيب پدر آيد.و عبد اللّه عبّاس و ابن سيرين همچنين گفتند.

و قوله: فَإِنْ كٰانَ لَهُ إِخْوَةٌ فَلِأُمِّهِ السُّدُسُ ،اصحابان ما را در اين دو قول است:

يكى آن‌كه اين برادران مادر را [٢]آنگه حجب كنند از ثلث با سدس كه پدر باشد،و چون پدر نباشد [٣]حجب نكنند.و گفتند تقدير [٤]آيت چنين است:فإن كان له اخوة و ورثه أبواه فلأمّه السّدس.و بيشتر اصحاب برآنند كه برادران حجب كنند [٥]مادر را از ثلث با سدس،سواء اگر پدر باشد و اگر نه،و اين مذهب جملۀ فقهاست الّا آن است كه مذهب ما آن است كه:چون پدر باشد [٦]،برادران آنچه از مادر حجب كنند ايشان را نباشد به‌هيچ‌وجه،با پدر افتد و اگر پدر نباشد باقى هم ردّ باشد با مادر تا مادر دانگى به تسميه ببرد و باقى به ردّ،و با وجود مادر برادران را چيزى نرسد اگر از قبل پدر و مادر باشند يا پدرى يا مادرى،براى آن‌كه مادر به درجه نزديكتر است،و اين برادران كه حجب كنند مادر را از ثلث باشد با سدس،بايد تا دو باشند يا برادرى و دو خواهر يا چهار خواهر،و بايد تا از مادر و پدر باشند يا از پدر تنها،چه اگر از مادر تنها باشند حجب نكنند،و دو خواهر حجب نكنند به‌هيچ‌وجه.و جملۀ فقها [٧]ما را خلاف كردند.

و قولى هست عبد اللّه عبّاس را كه:برادران را تا سه نباشند حجب نكنند حملا

[١] .مر:برگيرد،تب:بگيرد.

[٢] .آج،لب،فق:اين برادر را و مادر را،مر:اين مادر را و برادر را.

[٣] .اساس:باشد،با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.

[٤] .مر+اين.

[٦] [٥] .اساس:نكنند،با توجّه به فق،مر،لب تصحيح شد.

[٧] .مر+گفتند و.