قوله: إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا ،خداى-جلّ جلاله-چون مؤمنان و آنان كه از اهل كتاب ايمان آوردند و اوصاف و مستحقّات [١]ايشان و آنچه ايشان را خواهد بودن بگفت،در عقب آن ذكر كافران كرد و احوال ايشان،گفت:آنان كه كافر شدند آنچه همّت[و] [٢]سعى و كدّ ايشان در آن بود و همه عنايت از ايشان [٣]مصروف به آن است و همه عمر در سر آن كردند [٤]فردا قيامت از ايشان هيچ غنا و كفاف نكند، يقال:اغنى فلان عن فلان،إذا قام مقامه و دفع عنه،گفت:مالش سود ندارد و فرزندان از او دفع نكنند،چنان كه حق‌تعالى از او حكايت كرد كه به وقت فروماندگى گويند: مٰا أَغْنىٰ عَنِّي مٰالِيَهْ، هَلَكَ عَنِّي سُلْطٰانِيَهْ [٥]،جز آن‌كه غنا نكند وبال باشد كه:

فى حلالها حساب و في حرامها عقاب [٦] .و بر جمله معنى آن است [٢٥٥-پ]كه [٧]:لا ينفع و لا يدفع،سود ندارد و بازندارد،مال سود ندارد و فرزند بلا بازندارد.

و قوله: شَيْئاً ،براى آن به لفظ نكره گفت تا نفى عام باشد كه هيچ‌چيز به‌هيچ‌وجه هيچ سود ندارد.

وَ أُولٰئِكَ أَصْحٰابُ النّٰارِ ،و ايشان ملازمان دوزخ باشند.و صاحب هر چيز [٨]ملازم او بود،و آنجا هميشه باشند و مفارقت نكنند ازآنجا.

مَثَلُ مٰا يُنْفِقُونَ فِي هٰذِهِ الْحَيٰاةِ الدُّنْيٰا ،يمان گفت:مراد نفقۀ ابو سفيان است و يارانش كه روز بدر كردند بر عداوت رسول-عليه السّلام.

مقاتل گفت:نفقۀ عوامّ جهودان است بر احبار و رؤسايشان بر سبيل رشوت.

[١] .آج،لب،فق،مر:مستحقّان،مب:مستوفيان و مستحقان.

[٢] .اساس:ندارد،با توجّه به وز و ديگر نسخه‌بدلها افزوده شد.

[٣] .مب،مر:غايت ايشان.

[٤] .دب،آج،لب،فق،مب،مر+و احوال ايشان گفت.

[٥] .سورۀ حاقّه(٦٩)آيۀ ٢٨ و ٢٩.

[٦] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:عذاب.

[٧] .دب،لب،فق،مب،مر+لى،آج+مالى.

[٨] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:هرچه.