روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٦٥ - ترجمه
ميراث. فَارْزُقُوهُمْ مِنْهُ ،ايشان را از آن رزقى و طعمهاى دهى [١]،و بر سرى عذرى بخواهى [٢]و سخنى نكو بگويى [٣]،و اين بر سبيل ندب باشد.و در آيت دليل است بر آنكه اسم رازق بر ما اطلاق كنند،و نفعى كه از ما به كسى رسد آن را رزق خوانند، كه خداى تعالى اين اطلاق فرمود.
قوله: وَ لْيَخْشَ الَّذِينَ لَوْ تَرَكُوا مِنْ خَلْفِهِمْ ذُرِّيَّةً ضِعٰافاً -الآية.در معنى آيت چهار قول گفتند:يكى آنكه اين نهى است ازآنكه مرد در وصيّت اجحاف كند و اسراف و اضرار كند در وصيّت به ورثه از ثلث تعدّى كند،و اين قول عبد اللّه عبّاس است به يك روايت،و سعيد جبير و قتاده و سدّى و مجاهد و ضحّاك.
قول دوم حسن گفت:آيت در حقّ كسانى است كه به بالين محتضرى حاضر آيند و او را گويند:خويشتن را باش،و خويشتن را بين،و وارثان را خداى كفايت بكند،و تو را چيزى كه هست بر خويشتن ايثار كن،و فلان را چندين بده و فلان را چندين،تا عامّه مال مستغرق كنند.خداى تعالى ايشان را بترسانيد،گفت:بگو تا از خداى بترسند آنان كه چنين سخنها گويند،و انديشه كنند كه اگر ايشان را وفاتى رسد [٤]و فرزندانى طفل ضعيف بازگذارند،به ورثۀ اين متوفّى هم آن خواهند و سگالند كه به فرزندان يتيم خود،و سخن به وجه گويند و از شرع تعدّى نكنند.
قول سهام [٥]آن است كه:خطاب با اولياى ايتام است كه در مال ايشان امانت به جاى آرند،و آن كنند به ايشان كه اگر اينان [٦]را وفات باشد،خواهند كه ديگران با اطفال ايشان آن كنند كه او را از آن كراهت نباشد.بايد تا از خداى بترسد و با اطفال مؤمنان [٧]و مالهاى ايشان همان كند،و اين قول عبد اللّه عبّاس است به يك روايت.
قول چهارم مقسم گفت:آيت در حقّ كسانى است كه مرد را از وصيّت نهى كنند و گويند:جانب وارثان نگاهدار و اجانب را مراقبت مكن،و اقاربى را كه نه
[١] .مر،تب:دهيد.
[٢] .مر،تب:بخواهيد.
[٣] .مر،تب:بگوييد.
[٤] .همۀ نسخه بدلها:باشد.
[٥] .آج،لب:سيوم،تب:سيم.
[٦] .آج،لب،فق،مر:ايشان.
[٧] .همۀ نسخه بدلها:مسلمانان.