روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٠٤ - ترجمه
مجاهد گفت:جهودانند كه ايشان شاد بودند به تغيير و تبديل كه در تورات مىكردند،و مىنمودند كه:اين از نزديك خداست و مىخواستند تا مردمان ايشان را بر آنچه نمىكردند و نمىدانستند حمد كنند.
حميد بن[عبد الرّحمن بن] [١]عوف گفت:مروان حكم مولايش را أبو رافع به نزديك عبد اللّه عبّاس فرستاد و گفت:اگر چنان كه خداى تعالى عذاب خواهد كردن آن را كه شاد [٢]باشد به آنچه نكند [٣]يا خواهد كه او را حمد كنند بر آنچه نكرده باشد،ما همه همچنينيم،پس كيست كه از عذاب مسلّم خواهد بودن؟ عبد اللّه عبّاس گفت:اين آيت را با ما اين [٤]چه سبيل است؟اين [٥]در شأن جماعتى [٦]جهودان آمد كه رسول-عليه السّلام-چيزى از ايشان بپرسيد،بخلاف راستى خبر دادند و نمودند كه:ما راست گفتيم.آنگه به آن كتمان و خلاف راستى شاد بودند و خواستند [٧]تا ايشان را برآن محال كه گفته بودند حمد كنند،خداى تعالى آيت در ايشان فرستاد [٨].
قتاده و مقاتل گفتند:آيت در [٩]جهودان خيبر آمد كه به نزديك رسول آمدند و گفتند:ما تو را مىشناسيم و مىدانيم كه تو پيغامبر خدايى،و به تو ايمان داريم،و راى ما موافق راى تو است.چون بيرون آمدند،مسلمانان ايشان را حمد كردند.ايشان به آن شادمانه شدند،خداى تعالى اين آيت بفرستاد.
ابراهيم النّخعىّ گفت:جهودان جماعتى را برگ بكردند و به مدد رسول فرستادند،آنگه به آن [١٠]شاد بودند،و بر اين قاعده بخواند:«بما آتوا»،أى بما اعطوا، يعنى به آن نفقه كه كردند بر ايشان.و سعيد جبير خواند:«بما اوتوا»،أى بما اعطوا، حقتعالى گفت:ايشان را از عذاب رستگارى نبود و عذاب ايشان سخت بود.
[١] .اساس:ندارد،با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٢] .مر:شادمان.
[٣] .لب:مكند.
[٤] .مر:ندارد.
[٥] .آج،لب،فق:كه.
[٦] .آج،لب،فق،جماعت.
[٧] .آج،لب،فق،مر:و مىخواستند.
[٨] .مر:اين آيت فرستاد در شأن ايشان.
[٩] .دب،آج،لب،فق،مر+شأن.
[١٠] .مر،تب:برآن.