روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٣٧ - ترجمه
عمرو بن شعيب گفت:كه رسول-عليه السّلام-چون مطّلع شدى بر خيانت كسى او را بزدى و متاعش [١]بسوختى،و به روايتى ديگر:او را نصيب ندادى از غنيمت.و رسول-عليه السّلام-گفت:
الغلول من جمر جهنّم، خيانت از انگشت دوزخ باشد.
ثُمَّ تُوَفّٰى كُلُّ نَفْسٍ ،پس هر نفسى را آنچه [٢]كرده باشد بدهند بتمام و كمال، كما يقال:توفّيت المال و استوفيته،اذا اخذته[٢٧٤-ر]و اعطيته تامّا وافيا،و منه قوله: اَللّٰهُ يَتَوَفَّى الْأَنْفُسَ [٣].
وَ هُمْ لاٰ يُظْلَمُونَ ،و ايشان را هيچ نقصان نكنند،و قيل:لا يظلمون [٤]،لا يعذّبون بما لا يستحقّونه،و اگر بر هر دو حمل كنند روا باشد،چه تنافى نيست ميان ايشان.
قوله: أَ فَمَنِ اتَّبَعَ رِضْوٰانَ اللّٰهِ ،-الآية،آنگه حقتعالى جمع كرد از ميان جزاى خائن و امين،و بر مكلّفان عرض كرد تا به عقل بينديشند و اختيار بد نكنند براى خود،[گفت] [٥]:آنكس كه متابعت رضاى خدا كند،چنان باشد [٦]او به خشم خداى بازگردد ؟و مأواى و جاى او دوزخ بود و بد جاى است اين،يعنى [٧]راست نباشد با يكديگر.صورت [٨]استفهام است و مراد تقرير است،تا قرار دهد با عاقلان و اقرار بستاند [٩]از ايشان تا به هر حال مقرّ آيند كه آن به باشد كه متابعت رضاى خدا كند [١٠]تا مستوجب رحمت و ثواب خداى شود [١١].و مورد آيت تحريض [١٢]و تحذير است و ترغيب و ترهيب،تا مردم در اين آويزند و از آن بگريزند- وفّقنا اللّه لمرضاته بفضله و رحمته.
[١] .مر+به غارت.
[٢] .دب،آج،لب،فق:پس نفس هرچه،مر:پس هر نفس هرچه.
[٣] .سورۀ زمر(٣٩)آيۀ ٤٢.
[٤] .كذا:در اساس و همۀ نسخه بدلها،چاپ شعرانى(٢٣٧/٣)+اى.
[٥] .اساس:ندارد،با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٦] .دب،آج،لب،فق،مر+كه.
[٧] .وز،مر:معنى.
[٨] .دب،آج،لب،فق،مر:اين صورت.
[٩] .دب:بيستاند.
[١٠] .مر:كنند.
[١١] .دب:شوند.
[١٢] .دب،لب،فق،مر:تحريص.