روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣١٥ - ترجمه
جان آنكه حكم كرده بود بر او مرگ و فروگذارد ديگران را تا به وقت نام زده،در اين علاماتى هست گروهى را كه انديشه كنند.
يا گرفتند [١]بدون خداى شفيعان،بگو نبودند نتوانستند [٢]چيزى و ندانستند.
بگو خداى راست شفاعت جمله،او راست پادشاهى آسمانها و زمين.پس با او برند شما را.
و چون ياد كنند خداى را تنها [٣]به هم درآيد [٤]دلهاى آنان كه ايمان ندارند به سراى بازپسين،و چون ياد كنند آنان را كه فرود اويند كه بينى [٥]ايشان خرّمى مىكنند.
قوله تعالى: أَ فَمَنْ شَرَحَ اللّٰهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلاٰمِ ،گفت:آنكس را كه خداى شرح كند صدر او را و دلش روشن كند براى اسلام،يعنى،هركه خداى تعالى با او الطاف كند تا او به اسلام نزديك شود و ايمان آرد به خداى او بر نور و بيان بود و هدايت و دلالت [٦]از خداى-جلّ جلاله.و گفتند:او بر دين قويم و صراط مستقيم باشد.
در كلام حذفى و اختصارى هست،و التّقدير:كمن كان بخلاف ذلك.گفت آنكه او چنين [٧]،چنان بود كه آنكس كه به خلاف اين باشد،چنان كه بيان كرديم فى قوله: أَمَّنْ هُوَ قٰانِتٌ [٨]-الآية[١١٠-پ].قتاده گفت:مراد به«نور»قرآن است كه مؤمن ابتدا كند از او و انتها به او كند.
عبد اللّه مسعود گفت:يك روز رسول-عليه السّلام-اين آيت بخواند،ما گفتيم:
[١] -دا:فراگرفتند.
[٢] -دا:اگر باشند نتوانند.
[٣] -دا:يكى.
[٤] -دا:برآيد.
[٥] -دا:مىبينى.
[٦] -دا:و هدايتكننده باشد.
[٧] -آج،لب:چنين باشد.
[٨] -سورۀ زمر(٣٩)آيۀ ٩.