قوله تعالى: وَ مٰا أَرْسَلْنٰا فِي قَرْيَةٍ مِنْ نَذِيرٍ [١]،حق‌تعالى براى تسلّى رسول گفت اين تكذيب امّت تو را نه كارى است كه به سر در آمده است،بل ما هيچ پيغامبر را نفرستاديم به هيچ شهر و ديه،الّا [٢]مترفان و منعمان آن جايگاه گفتند:ما كافرايم به آنچه شما را به آن فرستاده‌اند از كتاب و شريعت و معجزه و بيّنه و عبادت و هيچ قبول [٣٠-پ]نكردند و به همه كفر آوردند و حجّت و علّت اين آوردند، كه گفتند: قٰالُوا نَحْنُ أَكْثَرُ أَمْوٰالاً وَ أَوْلاٰداً ، [٣]ما بيشتريم به مال و فرزندان،يعنى مال و فرزندان ما بيشتر است از آن پيغامبران و ما را عذاب نكند خداى.چه آن خداى كه ما را سزاى آن ديد كه اين جا نعمت دهد نيز آنجا اگر حق است از گفتار شما هم عذاب نكند ما را.

گمان بردند كه آن نعمت براى منزلت ايشان است،ندانستند كه: ...إِنَّمٰا نُمْلِي لَهُمْ لِيَزْدٰادُوا إِثْماً وَ لَهُمْ عَذٰابٌ مُهِينٌ [٤].

قُلْ إِنَّ رَبِّي ،بگو اى محمّد كه:خداى من [٥]روزى بگسترد بر آنكه خواهد و تنگ كند بر آنكه خواهد و احوال اين جا از توانگرى [٦]و درويشى دليل مثل آن نكند در منقلب و مآل،بل اگر برعكس حمل كنند اولى‌تر باشد على اكثر الاحوال.

آنگه گفت: وَ مٰا أَمْوٰالُكُمْ وَ لاٰ أَوْلاٰدُكُمْ ،گفت:مالهاى شما و فرزندان شما از آن نيست كه شما را به خداى نزديك كند،و انّما شما را به خداى نزديك عمل صالح گرداند.و قوله: إِلاّٰ ،استثناى منقطع است به معنى لكن،يعنى،و لكن آنان كه ايمان آرند و عمل صالح كنند از طاعات و عبادات [٧]

[١] -دا،افزوده:«من»صله است تأكيد نفى را،اى:نديرا.

[٢] -دا:و الا.

[٣] -دا،افزوده:نصب او بر تمييز است.

[٤] -سورۀ آل عمران(٣)آيۀ ١٧٨.

[٥] -آج،لب:خداى تعالى.

[٦] -دا:تونگرى.

[٧] -دا،افزوده:يا تقدير حذف مضاف بايد كردن يا استثنا متصل بود،و التقدير:الا ايمان من آمن و عمل و من عمل صالحا.