روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٨١ - ترجمه

بهترين روزى‌دهندگان است براى آن‌كه سلطان را رازق خوانند و مرد عيال‌دار را.

يقال رزق السّلطان الجند،و فلان مرزوق [١]عياله گفت:اين حال ناگفته نخواهدماند و اين حواله كه كردند كه:الملائكة بنات اللّه اين را بازخواست خواهد بودن. گفت:

وَ يَوْمَ يَحْشُرُهُمْ [٢]جَمِيعاً ،ياد كن اى محمّد آن روز كه خداى حشر كند [٣]اين كافران را ثُمَّ يَقُولُ [٤]لِلْمَلاٰئِكَةِ ،«آنگه گويد» [٥]فريشتگان را اينان شما را مى‌پرستيدند و اين براى آن گويد كه ايشان گمان بردند كه فريشتگان به قول و مذهب ايشان راضى‌اند.

قٰالُوا سُبْحٰانَكَ [٦] ،منزّهى تو بار خدايا، أَنْتَ وَلِيُّنٰا مِنْ دُونِهِمْ ،تو خداوند مايى بدون ايشان تولّاى ما به تو است نه به ايشان. بَلْ كٰانُوا يَعْبُدُونَ الْجِنَّ ،بل ايشان جنّيان را مى‌پرستيدند و طاعت ابليس مى‌داشتند در آنچه مى‌فرمود:ايشان را و بيشترينۀ ايشان به ابليس و لشكر او ايمان داشتند.قتاده گفت:اين استفهام تقرير است چنان كه گفت عيسى را: ...أَ أَنْتَ قُلْتَ لِلنّٰاسِ اتَّخِذُونِي وَ أُمِّي إِلٰهَيْنِ مِنْ دُونِ اللّٰهِ... [٧]

آنگه گفت فرداى قيامت ايشان را گويند: فَالْيَوْمَ لاٰ يَمْلِكُ بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ نَفْعاً وَ لاٰ ضَرًّا ،امّا امروز هيچ‌كس را از شما قوّت و قدرت آن نباشد كه بهرى را زيان و سود رساند [٨]،چه دستهاى همه [٩]كنندگان از كافر فرومانده بود كس را حكمى نباشد و تصرّفى نبود و كارى نرود. وَ نَقُولُ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا ،و گوييم كافران را كه به شرك و كفر بر خود ظلم كرده باشند،بچشى عذاب اين دوزخ كه دروغ مى‌داشتى آن را.

وَ إِذٰا تُتْلىٰ عَلَيْهِمْ آيٰاتُنٰا بَيِّنٰاتٍ ،چون آيات ما بر اين [١٠]كافران خوانند از اين كتاب قرآن آياتى روشن.و نصب بيّنات بر حال است،از مفعول. قٰالُوا ،گويند اين كافران:

مٰا هٰذٰا ،نيست اين [١١]-اشارت به رسول است-الّا مردى كه مى‌خواهد كه