مرگ برادرش داد و گفت:يا هذا!بنشين و با ما طعام [١]بخور كه دير است كه خبر مرگ برادر شنيده‌ام.گفت:يا عجب!او اين ساعت فرمان يافت،تو كى شنيدى؟ گفت:از آنگه كه خداى تعالى گفت: إِنَّكَ مَيِّتٌ وَ إِنَّهُمْ مَيِّتُونَ .مرد گفت:راست گفتى.

ثُمَّ إِنَّكُمْ يَوْمَ الْقِيٰامَةِ عِنْدَ رَبِّكُمْ تَخْتَصِمُونَ ،گفت:پس شما روز قيامت به نزديك خداى خصومت كنى،يعنى محقّ و مبطل و ظالم و مظلوم و تابع و متبوع.

زبير گفت:چون اين آيت آمد،ما گفتيم:يا رسول اللّه!اين گناهان كه ما در دنيا كرده باشيم با يكديگر آنجا مجازات رود و سگالش كنند؟گفت:اى،و اللّه كه سگالش كنند،تا هر خداوند حق را به حق رسانند.ما گفتيم:و اللّه انّ الامر لشديد، به خداى كه كارى سخت است.

و ابو هريره روايت كرد كه،يك روز رسول-عليه السّلام-گفت صحابه را كه:

دانى كه مفلسان امّت [٢]كه باشند؟ما گفتيم كه:آنان كه مالى ندارند.گفت:نه.

مفلسان امّت من آنان باشند كه در دنيا ظلم كنند بر مردمان.اين را بزنند و آن را دشنام دهند [٣]و مال اين بستانند.فردا دقيامت [٤]چون مقاصّه خواهند،آنجا زر و سيم نباشد،حسنات ظالم برگيرند و به مظلوم دهند تا او مفلس بماند،با سيّئات به دوزخ برند [٥].و تأويل خبر [٦]آن باشد كه:تفسير حسنات بر اعواض كنند،يعنى،اعواض آلام او بردارند و به مظلوم دهند،چه به ادلۀ عقل درست شده است كه به عمل كسى [١١٣-ر]ديگرى را ثواب ندهند و نيز به ادلۀ شرع از قرآن و اخبار-مقطوع عليها-لا بدّ اين خبر را تأويل بايد،و تأويل اين است كه گفته شد،چه عوض به مثابت اروش جنايات است و قيمت [٧]متلفات [٨].

عبد اللّه عمر گفت:ما روزگار دراز بمانديم و گمان ما چنين بود كه اين

[١] -آج،لب:اين طعام.

[٢] -آج،لب:امّت من.

[٣] -آج،لب:ندارد.

[٤] -آج،لب:و فرداى قيامت،د قيامت/در قيامت.

[٥] -آج،لب،افزوده:او را.

[٦] -آج،لب:اين خبر.

[٧] -آج،لب:قيم.

[٨] -آب:متلفان.