فَقٰالَ إِنِّي أَحْبَبْتُ حُبَّ الْخَيْرِ عَنْ ذِكْرِ رَبِّي ،اى آثرت حبّ الخير عن [٣]ذكر ربّى،گفت:من دوستى اسپان بر ذكر خداى برگزيدم[٩٦-ر]يعنى نماز.بر اين قول، أَحْبَبْتُ ،به معنى آثرت باشد،و عَنْ ،به معنى على.و قولى ديگر آن است كه:احببت الخير [٤]حبّا عوضا عن ذكر ربّى،و اين قول به ظاهر لايق‌تر است،و اگرچه معنى يكى است،تقدير مختلف است.و مراد به خير،خيل است.و عرب معاقبه كند ميان«را»و«لام»،لقرب مخرجيهما [٥]يقول:انهمرت عينه و انهملت و خترت [٦]الرّجل و[١]ختلته اذا[غدرت]به [٧]،و اين از ابدال باشد،كالمدح و المده.و از اين جا گفت رسول-عليه السّلام-:

الخير معقود بنواصى الخيل الى يوم القيامة ،خير در پيشانى اسپان بسته است تا به روز قيامت.و مراد به«ذكر»نماز است،بيانه قوله:

...لاٰ تُلْهِيهِمْ تِجٰارَةٌ وَ لاٰ بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللّٰهِ [٨] ...

حَتّٰى تَوٰارَتْ بِالْحِجٰابِ ،تا آفتاب پنهان شد به حجاب،كنايتى است از نامذكورى،چنان كه لبيد گفت [٩]:

حتّى اذا القت يدا في كافر و اجنّ [١٠]عورات الثّغور ظلامها
و اين [١١]«حجاب»گفتند:كوهى است از پس كوه قاف كه آفتاب آنجا فروشود .

رُدُّوهٰا عَلَيَّ ،اى،فقال:ردّوها علىّ،گفت:بازآريد بر من.در ضمير خلاف كردند.بيشتر مفسّران گفتند:راجع است با خيل.و قولى آن است [١٢]با آفتاب.و آن [١٣]روايت [١٤]اميرالمؤمنين على است كه عبد اللّه عبّاس گفت از او.

[١] -آج،لب:خود را.

[٢] -دا،آج،لب:افزوده. تركنا الخيل عاكفة عليه*مقلدة اعنتها صفونا

[٣] -دا،آج،لب:الخيل على.

[٤] -دا:احبيت حب الخير.

[٥] -اساس:مخرجهما،به قياس با نسخۀ دا،تصحيح شد.

[٦] -آج،لب:و اخترت.

[٧] -آج،لب:اذا اعتدت.

[٨] -سورۀ نور(٢٤)آيۀ ٣٧.

[٩] -دا،آج،لب،افزوده:شعر.

[١٠] -آج،لب:اجر.

[١١] -آج،لب:و از اين.

[١٢] -دا،آج،لب:راجع است.

[١٣] -دا،آج،لب:اين.

[١٤] -آج،لب،افزوده:از.