روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٣ - ترجمه
خٰالِدِينَ فِيهٰا أَبَداً ،كه ايشان در آن آتش هميشه باشند و خويشتن را يارى و ياورى نيابند.
يَوْمَ تُقَلَّبُ وُجُوهُهُمْ فِي النّٰارِ ،آن روز كه رويهاى ايشان در آتش بگردانند [١]در دوزخ.عامّۀ قرّا«تقلّب»خواندند به ضمّ«تا»و فتح«لام»،على الفعل المجهول،و ابو جعفر خواند:«تقلّب»،به فتح«تا»،على تقدير«تتقلّب»بر فعل لازم،آن روز كه بگردد رويهاى ايشان بر آتش دوزخ،و عيسى بن عمر در شاذّ خواند:«نقلّب»به ضم«نون»و كسر«لام»،على اضافة الفعل اليه تعالى.وجوههم،نصب بوقوع الفعل عليه.آن روز كه ما مىگردانيم رويهاى ايشان را بر آتش دوزخ.
يَقُولُونَ يٰا لَيْتَنٰا أَطَعْنَا اللّٰهَ وَ أَطَعْنَا الرَّسُولاَ ،مىگويند،بر وجه تمنّا:كاشك ما طاعت خداى و رسول داشته بودمانى! آنگه گويند:ربّنا،خداى ما!ما طاعه [٢]سادات و اشراف و بزرگان خود داشتيم.ابن عامر خواند و حسن بصرى و ابو حاتم:ساداتنا.بر جمع،به كسر«تا»، باقى قرّا بر واحد،سادتنا،بىالف به نصب«تا».
فَأَضَلُّونَا السَّبِيلاَ ،ما را از راه گمراه كردند [٣].
آنگه گويند: رَبَّنٰا ،خداى ما! آتِهِمْ ضِعْفَيْنِ مِنَ الْعَذٰابِ ،ايشان را دوچندان عذاب ده كه ما راست،كه ايشان هم ضالّاند و هم مضلّ،و اضلال ما ايشان كردند. وَ الْعَنْهُمْ لَعْناً كَبِيراً [٤]،لعنتى بسيار كن.عاصم و يحيى بن وثّاب خواندند:
كبيرا،به«با»و باقى قرّا به«ثا»،حجّت قرّا آن است كه گفتند:چون لاعنان بسياراند،لعن بسيار باشد.و ذلك قوله: يَلْعَنُهُمُ اللّٰهُ وَ يَلْعَنُهُمُ اللاّٰعِنُونَ [٥].و قوله:...
أُولٰئِكَ عَلَيْهِمْ لَعْنَةُ اللّٰهِ وَ الْمَلاٰئِكَةِ وَ النّٰاسِ أَجْمَعِينَ [٦] .و اين معنى به كثرت لايق باشد.
محمّد بن ابى السّرى گفت:در خواب ديدم كه پنداشتمى كه به مسجد عسقلان
[١] -دا،افزوده:يعنى.
[٢] -دا،آب،آج،لب:طاعت.
[٣] -دا:از ره گم كردند.
[٤] -اساس،دا،آج،لب:كثيرا،با توجه به قرآن مجيد تصحيح شد.
[٥] -سورۀ بقره(٢)آيۀ ١٥٩.
[٦] -سورۀ بقره(٢)آيۀ ١٦١.