ابن كثير و حمزه و كسائى و خلف و رويس خواندند:جبلا به ضم جيم و با و تخفيف لام،و نافع و جعفر و عاصم:جبلاّ خواندند به كسر جيم و با و تشديد لام،و ابو عمرو و ابن عامر خواندند جبلا،به ضمّ جيم و اسكان با.و اشتقاق او از«جبلّه»باشد و آن طبيعت است،و يقال:جبل [١]فلان على كذا،[ا]ى،خلق.و جبل على كذا،اى،طبع [٢].

و الجبلّة:الخلق و الخليقة.آنگه گفت: أَ فَلَمْ تَكُونُوا تَعْقِلُونَ ،شما عقل ندارى؟ يعنى استعمال نمى‌كنى؟ هٰذِهِ جَهَنَّمُ الَّتِي كُنْتُمْ تُوعَدُونَ ،اين آن دوزخ است كه شما را وعده كردند.

و شايد تا معنى [٣]آن بود كه شما را به آن وعيد كردند،براى آن‌كه اوعد يوعد،هم چنان آيد مستقبل او كه:وعد يوعد،اى [٤]،مستقبل مزيد و ثلاثى [٥]به يك صورت باشد.و در آن‌كه تفسير وعيد دادن اولى‌تر است براى آن‌كه اين بر حقيقت خود باشد و آن بر نوعى توسع[٦٠-ر].

اِصْلَوْهَا الْيَوْمَ ،ملازم شوى با اين آتش،يقال:صليت [٦]النّار[و] [٧]بالنّار قال اللّه تعالى: لاٰ يَصْلاٰهٰا [٨]...،و قال:

و ليس يصلى بجل الحرب جانيها
[٩] بِمٰا كُنْتُمْ تَكْفُرُونَ ،«با»مجازات راست و«ما»مصدرى،التّقدير:جزاء بكفركم، به آن كفر كه آوردى.

آنگه گفت: اَلْيَوْمَ نَخْتِمُ عَلىٰ أَفْوٰاهِهِمْ ،ما امروز مهر بر دهنهاى ايشان نهيم تا

[١] -اساس:جبلى،به قياس با نسخۀ دا،تصحيح شد.

[٢] -دا،افزوده:عليه.

[٣] -دا:به معنى.

[٤] -دا:اعنى.

[٥] -دا:مزيد ثلاثى.

[٦] -آج،لب:صلبت.

[٧] -اساس:ندارد،از آج،افزوده شد.

[٨] -سورۀ ليل(٩٢)آيۀ ١٥.

[٩] -آب،آج،لب:جانبها.