روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٦٠ - ترجمه

تفسير از رسول-عليه السّلام-روايت كردند. مٰا لَهٰا مِنْ فَوٰاقٍ ،عبد اللّه عبّاس گفت:

ما لها من رجوع،ايشان را پس از آن رجوع نباشد با دنيا.والبى گفت:من ترداد، ايشان را آمد شد نباشد.مجاهد گفت:من نظرة،ايشان را مهلت نباشد.و در او دو لغت است:فتح فا و ضمّش،ضمّ لغت تميم است،و قرائت حمزه و كسائى و خلف و يحيى و اعمش.و فتح،لغت قريش است و قرائت باقى قرّا.كسائى گفت:اين دو لغت است به يك معنى،كما يقال:جمام الملوك و جمامه،و قصاص الشّعر و قصاصه،و ديگران گفتند:فواق [١]ديگر است و فواق ديگر.فرّا و ابو عبيده [٢]و مؤرّج گفتند:فواق به فتح،به معنى راحت و افاقت است،كالجواب من الاجابة،يعنى، ايشان را راحتى نباشد و افاقتى چنان كه بيمار [٣]بود از علّت،و فواق به ضمّ مقدار ما بين الحلبتين [٤]،و آن آن باشد كه شتر را بدو شد [٥]،يك ساعت رها كند تا پاره‌اى شير در پستانش گرد آيد،آنگه بدو شد يعنى[٩٠-ر]ايشان را مهلت نباشد به مقدار فواق ناقه‌اى،و اين عبارت باشد از مدّت اندك.و

قال النّبى-عليه السّلام-: من رابط فواق ناقة فى سبيل اللّه حرّم اللّه جسده على النّار ،گفت:هركس كه [٦]در سبيل خداى مرابطه كند به مقدار فواق ناقه‌اى،خداى تعالى تن او بر آتش دوزخ حرام كرده كند [٧].

وَ قٰالُوا رَبَّنٰا عَجِّلْ لَنٰا قِطَّنٰا قَبْلَ يَوْمِ الْحِسٰابِ ،گفتند اين كافران كه:بار خداى ما!تعجيل كن براى ما نامۀ عمل ما پيش روز قيامت.سعيد جبير گفت از عبد اللّه عبّاس،و قال:القطّ الصّحيفة،گفت:قطّ صحيفۀ عمل باشد.ابو العاليه و كلبى گفتند:چون خداى تعالى در سورة الحاقّة بگفت: فَأَمّٰا مَنْ أُوتِيَ كِتٰابَهُ بِيَمِينِهِ [٨]...، وَ أَمّٰا مَنْ أُوتِيَ كِتٰابَهُ بِشِمٰالِهِ [٩]...،ايشان بر سبيل استهزا گفتند: عَجِّلْ لَنٰا قِطَّنٰا ،اين نامه كه وعده دادى به قيامت تعجيل كن ما را در دنيا.حسن بصرى و