از اسماء مفرده و اسم مفرد آيتى نباشد،چه معنى ندارد و«ياسين»نه چنين است، براى آن‌كه«يا»كه در اوّل است حرف ندا را مى‌ماند بمنزلة قولك:يا زيد!و چون مشتبه [١]باشد به اين جمله‌اى [٢]كلام بود مفيد،و چون فايده دهد،آن را آيتى توان شمردن [٣].دگر [٤]آن‌كه مطابق سر آيات است.

قوله: وَ الْقُرْآنِ الْحَكِيمِ ،«واو»بلا خلاف،قسم است،يعنى به حقّ اين قرآن محكم،و مثله قوله: كِتٰابٌ أُحْكِمَتْ آيٰاتُهُ... [٥]،و جواب قسم«انّ»است [٦].

إِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ ،كه تو از پيغامبرانى و از فرستادگانى.و اين جواب آن است كه كافران گفتند:لست مرسلا.

عَلىٰ صِرٰاطٍ مُسْتَقِيمٍ ،التقدير:و انّك [٧]على صراط مستقيم،و تو بر ره [٨]راستى و بر دين حق.

تَنْزِيلَ الْعَزِيزِ الرَّحِيمِ ،كوفيان خواندند و ابن عامر:تنزيل،منصوب بر مصدر از فعلى مقدّر،اى،نزّل،و باقى قرّا به رفع بر خبر مبتداى محذوف،اى،هو تنزيل العزيز الرّحيم.و معنى«منزّل» [٩]باشد،يعنى،اين قرآن فروفرستاده خداست و لكن وصف مصدر كرد مبالغت را،كقولهم:رجل عدل و زور و صوم،يعنى،اين قرآن فرستادۀ خداى عزيز بخشاينده است.

لِتُنْذِرَ قَوْماً ،«لام»تعلّق دارد به فعلى كه تنزيل بر او دليل مى‌كند،اى،نزّله اللّه عليك لتنذر،خداى اين قرآن بر تو فرستاد تا بترسانى به او گروهى را آنچه پدران ايشان را از آن بترسانيدند،و آن عذاب است،چه ايشان غافل‌اند و بى‌خبر.و«ما» موصوله است فى قوله: مٰا أُنْذِرَ آبٰاؤُهُمْ .و گروهى گفتند:«ما»نفى است،يعنى گروهى را بترسانى كه پدران ايشان را نترسانيدند و در روزگار فترت كه پيغامبر [١٠]

[١] -دا،آج،لب:مشبّه.

[٢] -اساس و آب:جملۀ.

[٣] -دا،آج،لب:شمرد.

[٤] -آج،لب:ديگر.

[٥] -سورۀ هود(١١)آيۀ ١.

[٦] -دا:«انّك»است،آج،لب:آنست كه.

[٧] -لب:آنكه.

[٨] -دا،آج،لب:راه.

[٩] -دا:منزّل.

[١٠] -آج،لب:پيغمبر.