روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٦٦ - ترجمه

نيست آن‌كه بيافريد آسمانها و زمين توانا بر آنكه بيافريند مانند ايشان؟آرى و او آفرينندۀ داناست.

فرمان او [١]چون خواهد چيزى آن بود كه گويد آن را بباش،بباشد.

منزّه است آن‌كه به دست اوست پادشاهى هر چيزى و با او برند شما را.

قوله [٢]: وَ لَوْ نَشٰاءُ لَمَسَخْنٰاهُمْ عَلىٰ مَكٰانَتِهِمْ ،گفت:و اگر ما خواهيم مسخ كنيم ايشان را بر جاى خود و صورت ايشان بگردانيم به صورت سگ و بوزنه [٣]و جز آن.

فَمَا اسْتَطٰاعُوا مُضِيًّا ،نتوانند [٤]بگذشتن و نه بازآمدن.و گفتند:رفتن [٥]،بل بر جاى بمانند و نيز نتوانند خويشتن را با حال اوّل بردن.

وَ مَنْ نُعَمِّرْهُ نُنَكِّسْهُ ،آنگه گفت:آن را كه ما او را معمّر [٦]و دراز عمر گردانيديم او را منكّس و باشگونه گردانيم در خلق،تا از پس قوّت ضعيف شود و از پس زيادت جسم ناقص شود و از پس طراوت بالى شود و از پس فطنت خرف شود.و مثله قوله: ...

وَ مِنْكُمْ مَنْ يُرَدُّ إِلىٰ أَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْ لاٰ يَعْلَمَ بَعْدَ عِلْمٍ شَيْئاً [٧] ...و مرد معمّر بيشتر به خرف رسد.و اخبار معمّران و اشعار [٨]بيشتر از اين است.ابو الطمجان اللّيثى [٩]گفت پس ازآن‌كه دويست سال از عمر او گذشته بود: [١٠]

تقارب خطو رجلك يا سويد و قيّدك الزّمان بشرّ قيد
و ربيع بن ضبع [١١]الفزارى گفت: [١٢]