روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٠٩ - ترجمه
فَاعْبُدُوا مٰا شِئْتُمْ مِنْ دُونِهِ ،شما بدون او هرچه خواهى مىپرستى.صورت امر است و معنى تهديد.و گفتند:منسوخ است به آيت قتال. قُلْ إِنَّ الْخٰاسِرِينَ ،بگو كه زيانكاران آنان باشند كه ايشان خود را زيان كرده باشند و اهل خود را.در او [١]خلاف كردند:مجاهد گفت و ابن زيد:معنى آن است كه به كفر خود را زيان كردند،در دنيا [٢]خود را به كشتن دادند و اهل را به سبى و غارت.حسن گفت:خود را زيان كردند كه به كفر خود را به دوزخ بردند در قيامت و ثوابى كه ايشان را خواست بودن [٣]در قيامت،در بهشت [٤]از ايشان فوت شد آن زيان كردند و زنان ايشان را،اعنى،زنانى كه ايشان بودن [٥]در بهشت از حور اگر ايمان آوردندى،چون نياوردند،به ديگران دهند.بعضى دگر گفتند معنى آن است كه:ايشان را به كفر به دوزخ برند و زنان ايشان به ايمان به بهشت روند و خدم و حشم ايشان،پس ايشان زيانكاران باشند هم به نفس هم به اهل. أَلاٰ ذٰلِكَ هُوَ الْخُسْرٰانُ الْمُبِينُ ،آن زيان [٦]است آشكارا.
لَهُمْ مِنْ فَوْقِهِمْ ظُلَلٌ مِنَ النّٰارِ وَ مِنْ تَحْتِهِمْ ظُلَلٌ ،گفت:ايشان را سايه بانها باشد از بالاى سر ايشان از آتش، وَ مِنْ تَحْتِهِمْ ظُلَلٌ ،و از زير ايشان هم سايهبان آتش باشد.و براى آن پوشش زير را سايه [٧]خواند كه دوزخ را دركاتش [٨]بهرى زير، بهرى زبر.آنكه اينان را فراش [٩]باشد آنان را كه زير ايشان باشند سايهبان [١٠]باشد.و مثلها قوله: لَهُمْ مِنْ جَهَنَّمَ مِهٰادٌ وَ مِنْ فَوْقِهِمْ غَوٰاشٍ [١١]... و قوله: يَوْمَ يَغْشٰاهُمُ الْعَذٰابُ مِنْ فَوْقِهِمْ وَ مِنْ تَحْتِ أَرْجُلِهِمْ [١٢]...و قوله: ...أَحٰاطَ بِهِمْ سُرٰادِقُهٰا [١٣]...و قوله: اِنْطَلِقُوا إِلىٰ ظِلٍّ ذِي ثَلاٰثِ شُعَبٍ [١٤].
[١] -دا،آج،لب:در معنى او.
[٢] -دا،آج،لب:در دنيا كه.
[٣] -دا:بود.
[٤] -آج،لب:و بهشت.
[٥] -آج،لب:ايشان را بودند.
[٦] -دا:زيانى.
[٧] -دا،آج،لب:سايهبان.
[٨] -دا:دوزخ دركات است،آج،لب:دوزخ دركات.
[٩] -دا،آب:فراموش.
[١٠] -در اساس مكرر آمده است.
[١١] -سورۀ اعراف(٧)آيۀ ٤١.
[١٢] -سورۀ عنكبوت(٢٩)آيۀ ٥٥.
[١٣] -سورۀ كهف(١٨)آيۀ ٢٩.
[١٤] -سورۀ مرسلات(٧٧)آيۀ ٣٠.