روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٢٣ - ترجمه
بودند:بعضى انبيا و اوصيا بودند،و بعضى آنان بودند كه نه پيغامبر بودند و نه وصىّ پيغامبر،آنان كه انبيا و اوصيا بودند،ايشان را وصف كرد به آنكه محسن بودند، و آنان را كه نه معصوم بودند،وصف كرد به آنكه ظالم بودند.و قوله: مُبِينٌ ،اى ظاهر بيّن.
وَ لَقَدْ مَنَنّٰا عَلىٰ مُوسىٰ وَ هٰارُونَ ،آنگه در حديث موسى و هارون [١]گرفت [٢]،ما منّت نهاديم بر موسى و هارون [٣]به نعمتهايى كه بر ايشان كرديم كه آن نعمتها قطع اذيّات آفات كرد از ايشان.و اصل كلمه در لغت«قطع»باشد،و منه قوله: ...لَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ [٤]،اى غير مقطوع [٥]،و حبل منين [٦]،اى مقطوع [٧]فعيل به معنى مفعول بود [٨].
وَ نَجَّيْنٰاهُمٰا وَ قَوْمَهُمٰا مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيمِ ،و ايشان را و قومشان را از غم عظيم برهانيديم،و آن غم فرعون بود كه ايشان را مىكشتند و خدمت مىفرمودند و انواع رنج و بلا بر ايشان نهاده بودند.
وَ نَصَرْنٰاهُمْ ،و نصرت داديم ايشان را بر فرعون و قومش به اهلاك [٩]فرعون و غرق او و قومش [١٠]. فَكٰانُوا هُمُ الْغٰالِبِينَ ،ايشان غالب بودند به حجّت و غالب شدند به نصرت.
وَ آتَيْنٰاهُمَا الْكِتٰابَ الْمُسْتَبِينَ [١١] ،و ايشان را كتابى داديم روشن با بيان و آن تورات است.يقال:بان الشىء و ابان و استبان و تبيّن،اذا ظهر.
وَ هَدَيْنٰاهُمَا الصِّرٰاطَ الْمُسْتَقِيمَ ،و ايشان را هدايت داديم به ره راست به اقدار و تمكين [١٢]و ازاحت علّت و نصب ادلّه و انواع الطاف و توفيق و بيان چيزهاى مقرّب كه عند آن ايشان [١٣]بر استقامت ثبات كردند.و روا باشد كه به ره راست ره [١٤]بهشت
[٣] [١] -اساس،آب،دا،آج،لب:هارون.
[٢] -دا،آج،لب،افزوده:گفت.
[٤] -سورۀ فصّلت(٤١)آيۀ ٨ و سورۀ انشقاق(٨٤)آيۀ ٢٥.
[٧] [٥] -اساس:غير مقطوع،به قياس با نسخۀ دا،«غير»زايد مىنمود و حذف شد.
[٦] -آج،لب:متين.
[٨] -دا:ندارد.
[٩] -لب:يا هلاك.
[١٠] -آج،لب:غرق ايشان.
[١١] -لب:المبين.
[١٢] -آج،لب:تمكّن.
[١٣] -دا:ندارد.
[١٤] -آج،لب:ندارد.