آنگه هم بر سبيل انكار گفت: مٰا لَكُمْ ،چه بوده است شما را؟ كَيْفَ تَحْكُمُونَ ،و اين حكم چگونه مى‌كنى؟چه در حكمت روا نبود كه حكيم با آن‌كه داند و شناسد،اختيار بد كند بر نيك با آن‌كه به ادلّۀ عقل درست شده است كه محال است كه او را فرزند باشد،چه فرزند آن را باشد كه او را زن باشد و زن آن را بايد كه او مشتهى بود،و شهوت آن را باشد كه او [٢]جسمى باشد محتاج.و خداى جلّ جلاله[٨٥-پ]از اين منزّه است.و قوله: أَصْطَفَى ،همزۀ مفتوحه همزۀ استفهام است و«الف»افتعال حذف كرد تا دو همزه مجتمع نشود.اصل او«اصتفى»بوده است [٣]،افتعل،الّا آن است كه«تا»با«طا»كردند تا مناسب باشد صاد را در استعلا و اطباق.

أَ فَلاٰ تَذَكَّرُونَ ،هيچ انديشه نمى‌كنى؟ أَمْ لَكُمْ سُلْطٰانٌ مُبِينٌ ،يا شما را حجّتى هست روشن بر اين دعوى كه مى‌كنى؟ فَأْتُوا بِكِتٰابِكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صٰادِقِينَ ،كتاب خود بيارى اگر راست مى‌گويى.و اين براى ظهور عجز ايشان مى‌گويد چون اين [٤]معنى در هيچ كتاب نباشد،ايشان منقطع الحجّة شوند.

وَ جَعَلُوا بَيْنَهُ وَ بَيْنَ الْجِنَّةِ نَسَباً ،گفت اين كافران جز اين كه گفتند كه فريشتگان دختران [٥]خدايند،گفتند:خداى را با جنيّان نسبتى هست.

حسن بصرى گفت:نسبت آن بود كه گفتند[شيطان را در عبادت به شريك خداى كردند.بعضى ديگر گفتند:مراد آن است كه] [٦]ايشان گفتند خداى تعالى از جنّيان زنى كرده است.و بعضى دگر گفتند:مراد به جن در آيت،فريشتگان‌اند و

[١] -آج،لب:بدتر.

[٢] -آج،لب:او را.

[٣] -دا،آج،لب:افزوده:بر وزن.

[٤] -آج،لب:ندارد.

[٥] -آج،لب:دختر.

[٦] -اساس و آب،ندارد،دا،مشوش است،از آج افزوده شد.