فَاسْتَفْتِهِمْ ،آنگه حق‌تعالى رسول را گفت:يا محمّد!بپرس از ايشان بر سبيل تقريع و ملامت و تقرير ايشان بر خطا، أَ لِرَبِّكَ الْبَنٰاتُ ،خداى تعالى گفت:بپرس از ايشان بر طريق فتوى.يقال:استفتيت فلانا،اى طلبت منه الفتوى فافتانى.

«استفتا» [١]،پرسيدن باشد و«افتا»،فتوى كردن و اسم از او فتوى و فتياء [٢]بود.و فتوى حكم كردن باشد،بپرس از ايشان تا چرا [٣]چنين حكم كردى كه خداى را دختران باشند و شما را پسران؟ أَمْ خَلَقْنَا الْمَلاٰئِكَةَ إِنٰاثاً ،يا ما فريشتگان را به خلقت مادگان آفريديم و ايشان حاضر بودند.اين آيت ردّ است بر مشركان عرب،چون گفتند:الملائكة بنات اللّه، فريشتگان دختران خدايند.

أَلاٰ إِنَّهُمْ مِنْ إِفْكِهِمْ لَيَقُولُونَ، وَلَدَ اللّٰهُ ،گفت:ايشان آن [٤]دروغ محض و سخريّت بر وجه [٥]مى‌گويند كه خداى را فرزند است و خداى فرزند زاد.و الافك، صرف الحديث عن وجهه. وَ إِنَّهُمْ لَكٰاذِبُونَ ،و ايشان در اين خبر كه مى‌گويند دروغ زن‌اند.

أَصْطَفَى الْبَنٰاتِ عَلَى الْبَنِينَ ،جملۀ قرّا خواندند:اصطفى،به قطع«الف» على انّها الف الاستفهام باشد [٦]و«الف»افتعال حذف كرد تا دو همزه مجتمع نشود.

صورت استفهام باشد و معنى تقريع و تقرير،الّا ورش و اسماعيل عن نافع و ابو جعفر همچنين كه ايشان«اصطفى»خواندند على الخبر به«الف»وصل كه به ابتدا مسكون [٧]باشد و در درج ساقط،بر قرائت ايشان.اين كلام مشركان باشد [٨]كه گفتند: وَلَدَ اللّٰهُ .و بر قرائت اول از كلام خداى باشد ردّا على المشركين القائلين به.

حق‌تعالى گفت بر سبيل تقرير با ايشان كه:خداى بگزيد [٩]دختران را بر

[١] -دا،آج،لب،افزوده:فتوى.

[٢] -اساس:فتوى،به قياس با نسخۀ دا،تصحيح شد.

[٣] -دا،آج،لب:كه چرا.

[٤] -دا،آج،لب:از.

[٥] -آج،لب:بر وجهى.

[٦] -دا،آج،لب:ندارد.

[٧] -آب،دا،آج،لب:مكسور.

[٨] -آج،لب:است.

[٩] -آج،لب:حق‌تعالى گزيد.