پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٢ - چه كسى استخوان پوسيده را زنده مىكند؟!
ايجاد مىكند و باز مىگرداند» يعنى جهان هستى مجموعهاى از حيات و مرگ و مبدأ و معاد مستمر است، بنابراين نبايد در امكان معاد در قيامت ترديد داشت.
دائماً جهان ما مىميرد و نو مىشود، و خلقت جديدى مىيابد، و روى اين حساب معاد و بازگشت به حيات نوين يك امر كاملًا عادى است، و اين پاسخ حسابشده زيبايى است در برابر منكران.
تعبير «وَ هُوَ اهْوَنُ عَلَيْهِ» (اعاده براى او آسانتر از آغاز است) اين سئوال را بر مىانگيزد كه در برابر قدرت مطلقه و بىپايان خداوند آسان و مشكل مفهومى ندارد، همه چيز براى او يكسان است، از جا كندن و برداشتن عظيمترين كوههاى جهان براى او به همان اندازه آسان است كه برداشتن يك پر كاه، و آفرينش منظومه شمسى در برابر قدرت او همچون آفرينش يك ذره خاك است، چرا كه در برابر قدرت بىپايان سخت و آسان بى معناست، البتّه براى ما كه قدرتى محدود داريم مىگوييم برداشتن سنگ كوچك آسان است و برداشتن سنگ عظيم مشكل!
مفسّران در برابر اين سئوال، پاسخهايى گفتهاند كه از همه مناسبتر اين پاسخ است كه اين سخن از ديدگاه بندگان و با منطق آنهاست كه اگر كسى چيزى را انجام دهد در مرتبه دوّم انجام آن براى او سهلتر و آسانتر است، هرچند براى قادر لايزال همه چيز يكسان مىباشد. [١]
گاه نيز گفته شده است «اهْوَن» در اينجا معناى تفضيلى ندارد، و به معناى «هيّن» يعنى «آسان» است.
توجيهات ديگرى نيز گفته شده كه چون مناسب نبود از ذكر آن صرف نظر شد.
به هر حال مفهوم آسان و آسانتر با توجه به گفتگوهاى مردم با يكديگر است وگرنه همه چيز براى او آسان است، و آسان ترى وجود ندارد، و به گفته شاعر:
|
چون قدرت او منزّه از نقصان است |
آوردن خلق و بردنش يكسان است! |
|
|
نسبت به من و تو هر چه دشوار بود |
در قدرت پركمال او آسان است |