پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥ - انكار معاد عين گمراهى است

در هفتمين آيه به مسأله «حبط اعمال» (نابود شدن ثواب كارهاى نيك) منكران معاد اشاره كرده مى‌گويد: «كسانى كه آيات ما و لقاى آخرت را تكذيب كردند اعمالشان نابود مى‌شود، آيا جز آنچه را عمل مى‌كردند جزا داده مى‌شوند»؟

(وَ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآياتِنا وَ لِقاءِ الْآخِرَةِ حَبِطَتْ اعْمالُهُمْ هَلْ يُجْزَوْنَ الا ما كانُوا يَعْمَلُونَ).

«حبط» در لغت در اصل به معناى باطل شدن يا بيمار گشتن است‌ [١] و در تعبيرات آيات و روايات به معناى نابودى ثواب اعمال به خاطر پاره‌اى از گناهان است.

در «لسان العرب» آمده است كه «حبط» به اين معناست كه انسان كارى را انجام دهد و سپس آن را باطل كند.

در اين‌كه آيا «حبط» به طور كلى در مورد طاعات و معاصى حاكم است و اينها دائماً در يكديگر اثر مى‌گذارند؟ در ميان علماى علم كلام گفتگوست كه به خواست خدا در جاى خود مشروحاً از آن بحث خواهيم كرد، ولى اين مسأله به صورت قضيه جزئيه جاى ترديد نيست كه بعضى از امور مانند «كفر» سبب نابود شدن پاداش تمام اعمال نيك است، يعنى اگر كسى بى‌ايمان از دنيا برود تمام اعمال خير را كه انجام داده همچون خاكسترى در ميان يك تندباد محو و نابود مى‌شود، آيه فوق در مورد منكران آيات خدا و معاد همين را مى‌گويد و اين دليل روشنى بر اهميّت معاد از نظر قرآن مجيد است.

در هشتمين آيه كسانى را كه ايمان به آخرت ندارند صريحاً به عذاب اليم تهديد كرده، مى‌فرمايد: «و براى آنها كه به قيامت ايمان نمى‌آورند عذاب دردناكى آماده كرده‌ايم» (وَ انَّ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ اعْتَدْنا لَهُمْ عَذاباً اليماً).

از يكسو مى‌گويد هم اكنون اين مجازات آماده است تا كسى گمان نكند وعده نسيه داده شده، و از سوى ديگر عذاب الهى را به «اليم» و دردناك بودن توصيف مى‌كند، تا اهيمت ايمان به معاد را روشن‌تر سازد.

[١]. مقاييس اللغة (ماده حبط).