پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٤٩ - اگر در قيامت شك داريد جنين را ببينيد!

علم و قدرت آفريدگار و مسأله توحيد باشد، و هم مسأله معاد و حيات پس از مرگ.

٥- جالب اين‌كه تمام اين تحولات عظيم و عجيب كه در دوران جنينى به وقوع مى‌پيوندد، و فاصله بسيار طولانى ميان نطفه، آن ذرّه ناچيز را با انسان كامل مى‌پيمايد، در زمان بسيار كوتاهى رخ مى‌دهد، در حدود نه ماه، به طورى كه اگر عجايب و شگفتى‌هاى آن بر روى كاغذ نوشته شود به جرئت مى‌توان گفت مطالعه آن بيش از اين زمان وقت لازم دارد.

آيا با وجود چنين نشانه‌هاى روشن، در برابر ما جاى اين دارد كه كسى در مسأله امكان معاد ترديدى به خود راه دهد؟

٢- در دوّمين آيه، همين معنا در قالب ديگرى بيان شده است و در حقيقت اشاره‌اى است به آغاز سوره قيامت كه مى‌گويد: ايَحْسَبُ الْانْسانُ انْ لَنْ نَجْمَعَ عِظامَهُ: «آيا انسان چنين مى‌پندارد كه استخوان‌هاى (پوسيده) او را جمع‌آورى نخواهيم كرد»؟!

در اين آيات مى‌فرمايد: اين چه پندار و گمانى است؟ «آيا انسان در آغاز نُطفه‌اى از منى كه در رحم ريخته مى‌شود نبود؟ سپس به صورت خون بسته درآمد، و بعد خداوند او را موزون ساخت، و از او دو زوج مذّكر و مؤنّث را آفريد»؟ (الَمْ يَكْ نُطْفَةً مِنْ مَنِىٍّ يُمْنى‌* ثُمَّ كانَ عَلَقَةً فَخَلَقَ فَسَوّى‌* فَجَعَلَ مِنْهُ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَ اْلْانْثى‌).

«آيا چنين كسى (كه اين همه تحول‌هاى سريع و تطورات پى‌درپى و عجيب را در آن ظلمتگاه رحم ايجاد مى‌كند و در چنان مدت كوتاه چنين آفرينشى عظيم ابداع مى‌نمايد) قادر نيست كه مردگان را زنده كند»؟ (الَيْسَ ذلِكَ بِقادِرٍ عَلى‌ انْ يُحْيِىَ الْمَوْتى‌).

در اين آيه تنها به چهار مرحله از مراحل جنين اشاره شده است: مرحله نطفه، و علقه، و موزون شدن اعضا، و ظهور جنسيت جنين كه آيا پسر است يا دختر.

«نطفه» به گفته بعضى از ارباب لغت به معناى آب صاف است، و به همين جهت «نَطَفَ» در مورد لؤلؤ (مرواريد) به كار مى‌رود. [١]

[١]. مقاييس اللّغة و مفردات راغب.