سپس به مراحل مختلف زندگى انسان در دنيا اشاره كرده، بعد به جهان نباتات روى مى‌آورد، و مثال ديگرى از قرار گرفتن دانه‌هاى نباتى در رحم زمين، و زنده شدن زمين‌هاى مرده به وسيله باران اشاره مى‌كند و مى‌افزايد:

«اينها همه به خاطر آن است كه بدانيد خداوند حق است (و پايه‌هاى توحيد در درون جان شما محكم شود) و نيز بدانيد كه او مردگان را زنده مى‌كند، و بر هر چيز تواناست» (ذلِكَ بِانَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ وَ انَّهُ يُحْيِى الْمَوْتى‌ وَ انَّهُ عَلى‌ كُلِّ شَى‌ءٍ قَديرٌ).

به اين ترتيب گاه از زاويه توحيد به اين پديده‌هاى مهم جهان هستى مى‌نگرد، و گاه از زاويه معاد.

در اين آيه دقائق و لطائفى است كه توجه به آنها ما را در رسيدن به اين دو هدف كمك مى‌كند.

١- با اين‌كه منكران معاد به طور قطع آن را نفى مى‌كردند، قرآن آنها را مخاطب ساخته مى‌گويد «اگر شما در شك و ترديد هستيد» ... اشاره به اين‌كه هيچ‌گونه دليلى بر نفى اين حقيقت وجود ندارد، حداكثر چيزى كه ممكن است اين است كه در معاد شك و ترديد داريد، و واضح است كه چنين كسى بايد به تحقيق بپردازد نه به انكار!

جالب اين‌كه «رَيْب» در اين‌جا به صورت نكره آمده كه در اين گونه موارد براى بيان حقارت است، يعنى شك شما در اين زمينه نيز شك ضعيف و ناچيزى است چرا كه دلايل معاد مشهود است.

٢- در اين آيه، نخست از آفرينش انسان را از خاك سخن گفته شده، اين تعبير ممكن است اشاره به آفرينش «آدم» باشد كه از خاك بود، و يا اشاره به آفرينش همه انسان‌ها، چون قسمت مهم بدن انسان را موادى تشكيل مى‌دهد كه از خاك گرفته شده، و در هر صورت پيدايش انسان را از آن دليل روشنى بر امكان احياى مردگان است.

٣- در اين آيه علاوه بر آفرينش انسان از خاك به پنج مرحله از مراحل تكامل انسان (نطفه، علقه، مضغه، تكامل‌هاى بعدى و تولد از مادر) اشاره شده، و بعداً به مسأله «بلوغ جسمانى و روحى» بعد «كهولت و پيرى» اشاره مى‌كند كه مجموعاً هفت مرحله مختلف را تشكيل مى‌دهد، هر چند تكيه سخن ما فعلًا در همان پنج مرحله نخست است كه هركدام حياتى است نوين و تولدى است جديد و صحنه‌اى است از صحنه‌هاى معاد.

٤- تعبير «لِنُبَيِّنَ لَكُمْ» (تا براى شما آشكار سازيم) تعبير سربسته‌اى است كه همه مى‌تواند اشاره به‌