صيد، مصدر «صاد» عبارت است از گرفتن چيزى (حيوانى) كه اهلى نيست، و در شرع، عبارت است از گرفتن حيوانات غير اهلى و وحشى كه حلال باشد و ملك كسى نباشد، و گاهى به حيوان شكار شده صيد اطلاق مى‌شود. [١] در اين مدخل معناى شرعى آن‌ مقصود است و از واژه‌ «صيد» و جملات‌ «و ما أكل السّبع» و «و ما علّمتم من الجوارح ...» استفاده شده است.

اهمّ عناوين: احكام صيد، امتحان با صيد، بسمله در صيد، صيد ماهى.

احكام صيد

١. فرمان خدا به پيامبر صلى الله عليه و آله جهت بيان احكام صيد براى مؤمنان:

يَسْئَلُونَكَ ما ذا أُحِلَّ لَهُمْ قُلْ أُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّباتُ وَ ما عَلَّمْتُمْ مِنَ الْجَوارِحِ مُكَلِّبِينَ تُعَلِّمُونَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ اللَّهُ فَكُلُوا مِمَّا أَمْسَكْنَ عَلَيْكُمْ وَ اذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهِ‌ ....

مائده (٥) ٤

٢. لزوم رعايت تقوا درباره احكام و دستورهاى خداوند، در مورد صيد:

مائده (٥) ٤

٣. توجّه به سريع‌الحساب بودن خدا، زمينه‌ساز رعايت احكام و دستورهاى الهى درباره صيد:

مائده (٥) ٤

٤. حليّت خوردن از گوشت شكار صيد شده، به وسيله سگ تعليم‌ديده:

مائده (٥) ٤

٥. حلال نبودن صيد سگ شكارى، در صورت خودسر بودن سگ در صيد آن:

مائده (٥) ٤

٦. حرمت صيد كشته شده، به وسيله حيوانى غير از سگ تعليم‌ديده:

يَسْئَلُونَكَ ما ذا أُحِلَّ لَهُمْ قُلْ أُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّباتُ‌

[١] . مفردات، ص ٤٩٦، «صيد»

[٢] . احتمال دارد «و ما علّمتم ...» عطف بر «الطّيّبات ...» باشد، ولى مضاف حذف شده و در اصل چنين بوده: «مصيّد ما علّمتم ...». مقصود از «جوارح» به قرينه «مكلّبين» سگهاى شكارى است. (زبدةالبيان، ص ٧٩٤) در روايات رسيده از اهل‌بيت عليهم السلام «الجوارح» به سگهاى شكارى تفسير شده است. (مجمع‌البيان، ج ٣-/ ٤، ص ٢٤٩؛ زبدةالبيان، ص ٧٩٥)

[٣] . كلمه «عليكم» جواز استفاده را به اين مشروط مى‌كند كه‌درّنده شكارى، شكار را براى صيّاد گرفته باشد، نه براى خود و اين در صورتى است كه حيوان شكارى به اشاره و فرمان صيّاد به سوى شكار رود، نه سر خود و بدون فرمان‌