اسماعيل، ادريس و ذوالكفل عليهم السلام (انبيا (٢١) ٨٥ و ٨٦) را از صالحان دانسته است. بنابراين آيات بسيارى كه با تعبير «آمنوا و عملوا الصالحات» و مشابه آن در قرآن آمده در مدخل ايمان و عمل صالح به آن پرداخته شده است. نيز به اين نكته هم بايد توجه داشت كه صالحان داراى مراتب‌اند؛ به اين معنا كه شامل انبيا و غير ايشان مى‌شود. در اين مدخل از واژه‌ «صالح» «صالحين» و عبارت‌ «من صلح» استفاده شده است.

اهمّ عناوين: حاكميّت صالحان، فضايل صالحان، مصاديق صالحان، مقام صالحان و هم‌نشينى با صالحان.

آمرزش صالحان‌

١. خداوند، نويدبخش مغفرت الهى، به صالحان توبه‌كار:

رَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِما فِي نُفُوسِكُمْ إِنْ تَكُونُوا صالِحِينَ فَإِنَّهُ كانَ لِلْأَوَّابِينَ غَفُوراً.

اسراء (١٧) ٢٥

٢. صالحان، مشمول آمرزش الهى، در صورت توبه از خطاى خود در حق والدين:

وَ قَضى‌ رَبُّكَ‌ ... وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً ...

وَ اخْفِضْ لَهُما جَناحَ الذُّلِ‌ ... إِنْ تَكُونُوا صالِحِينَ فَإِنَّهُ كانَ لِلْأَوَّابِينَ غَفُوراً.

اسراء (١٧) ٢٣-/ ٢٥

ازدواج صالحان‌

٣. تشويق مؤمنان از سوى خداوند، براى فراهم كردن زمينه و مقدمات ازدواج بردگان صالح:

وَ أَنْكِحُوا الْأَيامى‌ مِنْكُمْ وَ الصَّالِحِينَ مِنْ عِبادِكُمْ وَ إِمائِكُمْ‌ ... [١]

نور (٢٤) ٣٢

امداد به صالحان‌

--) همين مدخل، فضايل صالحان، بهره‌مندى از امداد خدا

امداد صالحان‌

٤. بهره‌مندى پيامبر صلى الله عليه و آله از امداد و پشتيبانى مؤمنان صالح، در برابر توطئه‌هاى همسرانش:

وَ إِذْ أَسَرَّ النَّبِيُّ إِلى‌ بَعْضِ أَزْواجِهِ‌ ... إِنْ تَظاهَرا عَلَيْهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلاهُ‌ ... وَ صالِحُ الْمُؤْمِنِينَ‌ ... بَعْدَ ذلِكَ ظَهِيرٌ.

تحريم (٦٦) ٣ و ٤

امر به معروف صالحان‌

--) همين مدخل، فضايل صالحان، امر به معروف‌

ايمان صالحان‌

--) همين مدخل، فضايل صالحان، ايمان‌

برادران يوسف و صالحان‌

٥. برادران يوسف در توهّمِ قرار گرفتن در زمره صالحان (با توبه)، پس از كشتن يا دور افكندن وى:

لَقَدْ كانَ فِي يُوسُفَ وَ إِخْوَتِهِ آياتٌ لِلسَّائِلِينَ‌ اقْتُلُوا يُوسُفَ أَوِ اطْرَحُوهُ أَرْضاً يَخْلُ لَكُمْ وَجْهُ أَبِيكُمْ وَ تَكُونُوا مِنْ بَعْدِهِ قَوْماً صالِحِينَ. [٢]

يوسف (١٢) ٧ و ٩

[١] . مقصود از «الصّالحين»، صلاح دينى يعنى اتقيا و پرهيزكاران است. (تفسير التحريروالتنوير، ج ٩، جزء ٨، ص ٢١٦)

[٢] . بنا بر يك احتمال، مقصود از «تكونوا من بعده قوماً صالحين» اين است كه از جنايت در مورد يوسف عليه السلام توبه مى‌كنيد و از صالحان خواهيد شد. (الكشّاف، ج ٢، ص ٤٤٧)