قُلْ يا عِبادِ الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا رَبَّكُمْ لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا فِي هذِهِ الدُّنْيا حَسَنَةٌ وَ أَرْضُ اللَّهِ واسِعَةٌ إِنَّما يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسابٍ.

زمر (٣٩) ١٠

نيز--) استقامت، حلم و عجله‌

صبغةاللّه‌

صَبْغ (به فتح صاد) مصدر «صَبَغتُ» است. [١] صَبْغ يعنى‌ رنگ كردن پارچه يا چيزى ديگر، غوطه دادن دست را در آب و جز آن، تعميد دادن. [٢] «صِبغ» (به كسر صاد) يعنى (شى‌ء) مصبوغ، [٣] رنگ. [٤] صبغةاللّه يك بار در قرآن به كار رفته است. [٥] صبغةاللّه برگرفته از «صبغ» است. اين تعبير از آن‌جا ناشى شده كه نصارا نوزادان خود را در آبى زرد رنگ- كه آن را معموديّه مى‌ناميدند- فرو مى‌بردند و اين عمل را به منزله پاك شدن او (از گناه) مى‌دانستند و هرگاه فرزند خود را داخل چنين آبى مى‌كردند مى‌گفتند: حقيقتاً نصرانى شد. خداوند به مسلمانان دستور داده كه در مقابل آنان بگويند: ما به خدا ايمان آورديم و خداوند ما را به وسيله ايمان رنگ زده. برخى گفته‌اند: اشاره به كار يهود و نصارا است كه نوزادان خود را به دين مورد نظرشان تلقين مى‌كردند و برخى گفته‌اند: مقصود از صبغةاللّه دين خدا است؛ چرا كه با عمل به تعاليم آن مثل طهارت، نماز و ... آثار زيباى آن همانند رنگ در چيزى نمايان مى‌شود. [٦] در اين مدخل از واژه‌ «صبغةاللّه» استفاده شده است.

التزام به صبغةاللَّه‌

١. فرمان خدا به پايبندى و التزام به صبغةاللَّه (دين اسلام):

صِبْغَةَ اللَّهِ وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً وَ نَحْنُ لَهُ عابِدُونَ. [٧]

بقره (٢) ١٣٨

اهل‌كتاب و صبغةاللَّه‌

٢. رنگ خدايى داشتن اهل‌كتاب، منوط به ايمان آنان به خدا، انبيا و تعاليم نازل شده بر آنان:

وَ قالُوا كُونُوا هُوداً أَوْ نَصارى‌ تَهْتَدُوا قُلْ بَلْ مِلَّةَ إِبْراهِيمَ حَنِيفاً وَ ما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ‌ قُولُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَ ما أُنْزِلَ إِلَيْنا وَ ما أُنْزِلَ إِلى‌ إِبْراهِيمَ وَ إِسْماعِيلَ وَ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ وَ الْأَسْباطِ وَ ما أُوتِيَ مُوسى‌ وَ عِيسى‌ وَ ما أُوتِيَ النَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْ لا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ وَ نَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ‌ صِبْغَةَ اللَّهِ وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ‌

[١] . مفردات، ص ٤٧٥، «صبغ»

[٢] . فرهنگ فارسى، ج ٢، ص ٢١٣٠، «صبغ»

[٣] . مفردات، ص ٤٧٥، «صبغ»؛ تفسير التحرير والتنوير، ج ١، جزء ١، ص ٧٤٢

[٤] . فرهنگ فارسى، ج ٢، ص ٢١٣٠، «صبغ»

[٥] . بقره (٢) ١٣٨

[٦] . مجمع‌البيان، ج ١-/ ٢، ص ٤٠٧

[٧] . «صبغةاللّه» يعنى به رنگ خدا (اسلام) درآمدن ملتزم باشيد. در روايتى از امام صادق عليه السلام «صبغةاللّه» به دين اسلام تفسير شده است. (همان)