إِنْ تَتُوبا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُما وَ إِنْ تَظاهَرا عَلَيْهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلاهُ وَ جِبْرِيلُ وَ صالِحُ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمَلائِكَةُ بَعْدَ ذلِكَ ظَهِيرٌ.

تحريم (٦٦) ٤

٣. تعيين امام على عليه السلام در جايگاه «صالح المؤمنين» و بهترين بنده برگزيده خدا از جانب رسول خدا صلى الله عليه و آله:

تحريم (٦٦) ٤

صانع/ اسماوصفات‌

از اسماى حسناى الهى‌ [٢] گرچه واژه «صانع» در قرآن‌ نيامده است لكن مصدر آن (صُنع) «صنع اللّه الّذى اتقن كلّ شى‌ء» (نمل (٢٧) ٨٨) و «اصطناع» به معناى تربيت كردن‌ [٣] «واصطنعتك لنفسى» (طه (٢٠) ٤١) آمده است.

صبح‌

صبح به معناى اوّل روز [٤] و بامداد [٥] است. در اين‌ مدخل از واژه‌هاى‌ «صبح»، «بكرة»، «اشراق»، «غداة» و مشتقّات آنها و نيز از «ضحى‌»، «تسرحون»، «قبل طلوع الشّمس»، «وجه النّهار» و «ترى الشّمس اذا طلعت» استفاده شده است.

اهمّ عناوين: تسبيح در صبح، ذكر خدا در صبح، سوگند به صبح، عذاب در صبح.

آغاز صبح‌

--) فجر

اظهار ايمان در صبح‌

١. دعوت برخى اهل‌كتاب از يكديگر براى اظهار ايمان در اوّل روز (صبح) و اظهار كفر در پايان آن، به جهت برگرداندن مسلمانان از اسلام:

وَ قالَتْ طائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ آمِنُوا بِالَّذِي أُنْزِلَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَجْهَ النَّهارِ وَ اكْفُرُوا آخِرَهُ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ.

آل‌عمران (٣) ٧٢

املاى قرآن در صبح‌

٢. املاى قرآن در صبح و شام بر پيامبر صلى الله عليه و آله از سوى ديگران و نوشتن آن از طرف وى، از تهمتهاى كافران مكّه:

تَبارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقانَ‌ ... وَ قالَ الَّذِينَ‌

[١] . بنا بر اينكه مقصود از «صالح المؤمنين» بهترين بنده مؤمن باشد. گفتنى است اين لقبى بوده كه پيامبر صلى الله عليه و آله، امام على عليه السلام را بدان معرّفى نموده است. (مجمع‌البيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٤٧٤-/ ٤٧٥)

[٢] . موسوعة له الاسماء الحسنى‌، ج ٢، ص ٦٦ (احمدشرباصى)

[٣] . لسان‌العرب، ج ٧، ص ٤١٩، «صنع»

[٤] . همان، ص ٢٧١، «صبح»

[٥] . فرهنگ فارسى، ج ٢، ص ٢١٢٧، «صبح»