إِنَّا بَلَوْناهُمْ كَما بَلَوْنا أَصْحابَ الْجَنَّةِ إِذْ أَقْسَمُوا لَيَصْرِمُنَّها مُصْبِحِينَ‌ فَتَنادَوْا مُصْبِحِينَ‌ أَنْ لا يَدْخُلَنَّهَا الْيَوْمَ عَلَيْكُمْ مِسْكِينٌ.

قلم (٦٨) ١٧ و ٢١ و ٢٤

١٠٧. صبح، وقت تعيين شده صاحبان باغ سوخته، براى چيدن ميوه‌هاى باغ، به دور از ديد مستمندان:

إِنَّا بَلَوْناهُمْ كَما بَلَوْنا أَصْحابَ الْجَنَّةِ إِذْ أَقْسَمُوا لَيَصْرِمُنَّها مُصْبِحِينَ‌ وَ غَدَوْا عَلى‌ حَرْدٍ قادِرِينَ. [١]

قلم (٦٨) ١٧ و ٢٥

١٠٨. شتاب اصحاب‌الجنّه در صبحگاهان، براى رفتن به باغ و چيدن ميوه‌ها:

إِنَّا بَلَوْناهُمْ كَما بَلَوْنا أَصْحابَ الْجَنَّةِ إِذْ أَقْسَمُوا لَيَصْرِمُنَّها مُصْبِحِينَ‌ وَ غَدَوْا عَلى‌ حَرْدٍ قادِرِينَ. [٢]

قلم (٦٨) ١٧ و ٢٥

١٠٩. توهّم صاحبان باغ سوخته (اصحاب‌الجنّه)، بر قادر بودن برچيدن ميوه‌هاى باغ در صبحگاهان، به دور از ديد مستمندان:

إِنَّا بَلَوْناهُمْ كَما بَلَوْنا أَصْحابَ الْجَنَّةِ إِذْ أَقْسَمُوا لَيَصْرِمُنَّها مُصْبِحِينَ‌ وَ غَدَوْا عَلى‌ حَرْدٍ قادِرِينَ. [٣]

قلم (٦٨) ١٧ و ٢٥

نسيم صبح‌

١١٠. وزش نسيم فرح‌بخش و روح‌افزا، هنگام طلوع صبح:

وَ الصُّبْحِ إِذا تَنَفَّسَ. [٤]

تكوير (٨١) ١٨

١١١. سوگند خداوند، به نسيم صبحگاهى:

وَ الصُّبْحِ إِذا تَنَفَّسَ.

تكوير (٨١) ١٨

نماز صبح‌

--) نماز صبح‌

هجوم در صبح‌

١١٢. سوگند خداوند به اسبان هجوم‌كننده بر دشمن، به هنگام صبح:

وَ الْعادِياتِ ضَبْحاً فَالْمُغِيراتِ صُبْحاً.

عاديات (١٠٠) ١ و ٣

١١٣. هجوم مجاهدان سريّه ذات‌السلاسل به دشمنان، در صبح هنگام:

وَ الْعادِياتِ ضَبْحاً فَالْمُغِيراتِ صُبْحاً. [٥]

عاديات (١٠٠) ١ و ٣

هلاكت در صبح‌

--) همين مدخل، عذاب در صبح‌

نيز--) فجر

[١] . برخى مفسّران «قادرين» را به تقدير تفسير كرده‌اند. (مجمع‌البيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٥٠٦)

[٢] . برخى گفته‌اند: «حرد» به معناى سرعت و شتاب است. (الكشّاف، ج ٤، ص ٥٩١)

[٣] . «على‌ حرد» يعنى با قصد منع فقرا (مجمع‌البيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٥٠٦) به سوى باغ رفتند

[٤] . برخى مفسّران گفته‌اند: مقصود از تنفّس صبح، روح و نسيمى است كه با طلوع صبح پديد مى‌آيد. (الكشّاف، ج ٤، ص ٧١١)

[٥] . طبق يك نقل در شأن نزول، آيه ياد شده- و آيات قبل آن- مربوط به سريّه ذات‌السلاسل است كه پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله، اميرمؤمنان عليه السلام را به آن مأمور كرد و ايشان صبحگاهان به دشمن هجوم بردند و فاتحانه برگشتند. (مجمع‌البيان، ج ٩-/ ١٠، ص ٨٠٢-/ ٨٠٣)