وَ إِنَّ لُوطاً لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ‌ إِذْ نَجَّيْناهُ وَ أَهْلَهُ أَجْمَعِينَ‌ إِلَّا عَجُوزاً فِي الْغابِرِينَ‌ ثُمَّ دَمَّرْنَا الْآخَرِينَ‌ وَ إِنَّكُمْ لَتَمُرُّونَ عَلَيْهِمْ مُصْبِحِينَ‌ وَ بِاللَّيْلِ أَ فَلا تَعْقِلُونَ.

صافّات (٣٧) ١٣٣-/ ١٣٨

مسلمانان در صبح‌

١٠١. خروج مسلمانان همراه با پيامبراكرم صلى الله عليه و آله در صبحگاهان به سوى منطقه احُد:

وَ إِذْ غَدَوْتَ مِنْ أَهْلِكَ تُبَوِّئُ الْمُؤْمِنِينَ مَقاعِدَ لِلْقِتالِ وَ اللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ. [٣]

آل‌عمران (٣) ١٢١

مكّيان در صبح‌

--) همين مدخل، مسافرت در صبح‌

موجودات در صبح‌

١٠٢. سجده و خضوع موجودات براى خدا، در صبح و شام:

وَ لِلَّهِ يَسْجُدُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ طَوْعاً وَ كَرْهاً وَ ظِلالُهُمْ بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ. [٤]

رعد (١٣) ١٥

موسى عليه السلام در صبح‌

١٠٣. وارد شدن موسى عليه السلام در صبح با ترس و وحشت از فرعونيان، پس از قتل قبطى:

نَتْلُوا عَلَيْكَ مِنْ نَبَإِ مُوسى‌ ... وَ دَخَلَ الْمَدِينَةَ عَلى‌ حِينِ غَفْلَةٍ مِنْ أَهْلِها فَوَجَدَ فِيها رَجُلَيْنِ يَقْتَتِلانِ هذا مِنْ شِيعَتِهِ وَ هذا مِنْ عَدُوِّهِ فَاسْتَغاثَهُ الَّذِي مِنْ شِيعَتِهِ عَلَى الَّذِي مِنْ عَدُوِّهِ فَوَكَزَهُ مُوسى‌ فَقَضى‌ عَلَيْهِ‌ ... فَأَصْبَحَ فِي الْمَدِينَةِ خائِفاً يَتَرَقَّبُ فَإِذَا الَّذِي اسْتَنْصَرَهُ بِالْأَمْسِ يَسْتَصْرِخُهُ‌ ....

قصص (٢٨) ٣ و ١٥ و ١٨

١٠٤. ماندن موسى عليه السلام در مصر تا صبح فرداى قتل قبطى:

قصص (٢٨) ٣ و ١٥ و ١٨

١٠٥. مواجه شدن موسى عليه السلام در صبح فرداى قتل قبطى، با كمك‌خواهى مرد بنى‌اسرائيلى:

قصص (٢٨) ٣ و ١٥ و ١٨

[١] . آيه ياد شده اشاره است به خروج پيامبر صلى الله عليه و آله از مدينه براى شركت در جنگ احُد. (الكشّاف، ج ١، ص ٤٠٨)

[٢] . «مصبح» يعنى كسى كه وارد صبح مى‌شود. (لسان‌العرب، ج ٧، ص ٢٧١، «صبح»؛ تفسير التحريروالتنوير، ج ١١، جزء ٢٣، ص ١٧١) و آيه اشاره دارد به سفرهاى تجارى اهل مكّه به شام. و اشاره خداوند متعال به صباح و ليل براى اين است كه شخص مسافر در بيشتر موارد، شب يا اوّل روز حركت مى‌كند. (التفسير المنير، ج ٢٣، ص ١٣٦)

[٣] . گفته شده: رسول‌خدا صلى الله عليه و آله بعد از نماز جمعه با اصحاب حركت كرد و صبح روز شنبه وارد منطقه احُد شد. (الكشّاف، ج ١، ص ٤٠٨-/ ٤٠٩)

[٤] . بنا به يك احتمال، «بالغدوّ والآصال» متعلّق به «يسجد» است. (انوارالتّنزيل، بيضاوى، ج ٣، ص ٣٢٤؛ اعراب‌القرآن، درويش، ج ٥، ص ١٠٧)