فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٣٩٠ - صدقه در حال ركوع
٦٩. دشوار بودن پرداخت صدقه پيش از هر بار نجوا با پيامبراكرم صلى الله عليه و آله سبب نسخ حكم آن:
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا ناجَيْتُمُ الرَّسُولَ فَقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْواكُمْ صَدَقَةً ذلِكَ خَيْرٌ لَكُمْ وَ أَطْهَرُ فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ أَ أَشْفَقْتُمْ أَنْ تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْواكُمْ صَدَقاتٍ فَإِذْ لَمْ تَفْعَلُوا وَ تابَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ فَأَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ وَ أَطِيعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ اللَّهُ خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ.
مجادله (٥٨) ١٢ و ١٣
صدقه برتر
٧٠. صدقه بدون ريا، منّت و آزاررسانى، برتر از صدقه همراه با آنها:
قَوْلٌ مَعْرُوفٌ وَ مَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِنْ صَدَقَةٍ يَتْبَعُها أَذىً ... يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُبْطِلُوا صَدَقاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَ الْأَذى كَالَّذِي يُنْفِقُ مالَهُ رِئاءَ النَّاسِ ....
بقره (٢) ٢٦٣ و ٢٦٤
نيز--) همين مدخل، آداب صدقه و صدقه پنهانى
صدقه به غير مسلمان
٧١. جواز پرداخت صدقه مستحبّى به غير مسلمان:
إِنْ تُبْدُوا الصَّدَقاتِ فَنِعِمَّا هِيَ ... لَيْسَ عَلَيْكَ هُداهُمْ ... [١]
بقره (٢) ٢٧١ و ٢٧٢
صدقه به فرزندان انبيا
٧٢. جواز اعطاى صدقه به فرزندان و خاندان يعقوب عليه السلام:
فَلَمَّا دَخَلُوا عَلَيْهِ قالُوا يا أَيُّهَا الْعَزِيزُ مَسَّنا وَ أَهْلَنَا الضُّرُّ وَ جِئْنا بِبِضاعَةٍ مُزْجاةٍ فَأَوْفِ لَنَا الْكَيْلَ وَ تَصَدَّقْ عَلَيْنا إِنَّ اللَّهَ يَجْزِي الْمُتَصَدِّقِينَ.
يوسف (١٢) ٨٨
صدقه پنهانى
٧٣. ارزش برتر صدقه پنهانى، نسبت به صدقه آشكار:
إِنْ تُبْدُوا الصَّدَقاتِ فَنِعِمَّا هِيَ وَ إِنْ تُخْفُوها وَ تُؤْتُوهَا الْفُقَراءَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ وَ يُكَفِّرُ عَنْكُمْ مِنْ سَيِّئاتِكُمْ وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ. [٢]
بقره (٢) ٢٧١
٧٤. صدقه پنهانى به فقيران، سبب آمرزش برخى گناهان:
إِنْ تُبْدُوا الصَّدَقاتِ فَنِعِمَّا هِيَ وَ إِنْ تُخْفُوها وَ تُؤْتُوهَا الْفُقَراءَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ وَ يُكَفِّرُ عَنْكُمْ مِنْ سَيِّئاتِكُمْ ... [٣]
بقره (٢) ٢٧١
صدقه در حال ركوع
٧٥. شايسته بودن صدقه، در حال ركوع:
إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ
[١] . نقل شده، مسلمانان از پرداخت صدقه به غير همكيشان خود خوددارى مىكردند. در اين باره از رسولخدا صلى الله عليه و آله كسب اجازه كردند، آيه ياد شده نازل شد. درباره ارتباط دو آيه، وجوهى گفته شده؛ از جمله: لازم نيست براى مسلمان شدن افراد، صدقه دادن به آنان را ممنوع كنى؛ در اين صورت مقصود، اباحه صدقه مستحبّى به كافران است. (مجمعالبيان، ج ١-/ ٢، ص ٦٦٣)
[٢] . برخى گفتهاند: پسنديده بودن صدقه آشكار مربوط بهصدقات واجب است؛ امّا صدقات مستحبّى را خوب است كه پنهانى پرداخت كرد. (همان، ص ٦٦٢؛ التفسير المنير، ج ٢، ص ٦٧)
[٣] . «من» براى تبعيض است. (مجمعالبيان، ج ١-/ ٢، ص ٦٦٢)