وَ إِذا أُنْزِلَتْ سُورَةٌ أَنْ آمِنُوا بِاللَّهِ وَ جاهِدُوا مَعَ رَسُولِهِ اسْتَأْذَنَكَ أُولُوا الطَّوْلِ مِنْهُمْ وَ قالُوا ذَرْنا نَكُنْ مَعَ الْقاعِدِينَ‌ رَضُوا بِأَنْ يَكُونُوا مَعَ الْخَوالِفِ‌ ... وَ جاءَ الْمُعَذِّرُونَ مِنَ الْأَعْرابِ لِيُؤْذَنَ لَهُمْ وَ قَعَدَ الَّذِينَ كَذَبُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ‌ ....

توبه (٩) ٨٦ و ٨٧ و ٩٠

نيز--) همين مدخل، تكاليف صحابه، جهاد، صحابه در غزوه احُد، صحابه در غزوه احزاب، صحابه در غزوه بدر، صحابه در غزوه تبوك، صحابه در غزوه حنين‌

دعاى صحابه‌

٨٤. دعا و نيايش خالصانه برخى صحابه به درگاه خدا، در صبحگاهان و شامگاهان:

وَ لا تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَداةِ وَ الْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ‌ ... [١]

انعام (٦) ٥٢

وَ اصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَداةِ وَ الْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ‌ ....

كهف (١٨) ٢٨

دلدارى به صحابه‌

٨٥. دلدارى و تقويت روحيّه مؤمنان و اصحاب پيامبر صلى الله عليه و آله از سوى خداوند، در برابر توطئه‌هاى منافقان:

هُمُ الَّذِينَ يَقُولُونَ لا تُنْفِقُوا عَلى‌ مَنْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ حَتَّى يَنْفَضُّوا وَ لِلَّهِ خَزائِنُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ لكِنَّ الْمُنافِقِينَ لا يَفْقَهُونَ.

منافقون (٦٣) ٧

دنياطلبى صحابه‌

٨٦. اقدام برخى صحابه در جنگ بدر به گرفتن اسير، پيش از غلبه كامل بر دشمن براى دستيابى به منافع مادّى:

ما كانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَكُونَ لَهُ أَسْرى‌ حَتَّى يُثْخِنَ فِي الْأَرْضِ تُرِيدُونَ عَرَضَ الدُّنْيا وَ اللَّهُ يُرِيدُ الْآخِرَةَ وَ اللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ. [٢]

انفال (٨) ٦٧

رضايت از صحابه‌

٨٧. خشنودى و رضايت خداوند از مؤمنان و صحابه، به سبب بيعت با پيامبر صلى الله عليه و آله در حديبيّه (بيعت رضوان):

لَقَدْ رَضِيَ اللَّهُ عَنِ الْمُؤْمِنِينَ إِذْ يُبايِعُونَكَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ ....

فتح (٤٨) ١٨

٨٨. خشنودى و رضايت خدا از صحابه پيشگام (مهاجر و انصار) در ايمان:

وَ السَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهاجِرِينَ وَ الْأَنْصارِ ... رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ‌ ....

توبه (٩) ١٠٠

[١] . بر اساس يك احتمال، مقصود از «يدعون» ذكر خداوند در دو طرف روز بوده است. (مجمع‌البيان، ج ٣-/ ٤، ص ٣٨٢)

[٢] . اين آيه به جنگ بدر اشاره دارد. در آن جنگ بهتر بود مسلمانان مشركان را به قتل مى‌رساندند، نه اينكه آنان را اسير كنند و در مقابل آزاد كردن آنان از ايشان فديه بگيرند. (جامع‌البيان، ج ٦، جزء ١٠، ص ٢٨٦)