ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣٢٧ - عامل يكم - شيطان

يك انسان حكيم . يزيد بن معاويه در راه اشباع شهوات حيوانى و مقام پرستى - هاى رذل و وقيحانهء خود ، حسين بن على ( ع ) را كه گويندهء اين جمله در نيايش است .
أَ لِغَيْرِكَ مِنَ الظُّهُورِ ما لَيْسَ لَكَ حَتَّى يَكُونَ هُوَ الْمُظْهِرُ لَكَ [١] .
( پروردگار من ، آيا براى غير از تو از كائنات آن ظهور و وضوح وجود دارد كه ترا ظاهر و آشكار بسازد ) .
چه موجودى تلقّى مى نمايد آن پليد شقىّ چگونه مى تواند با حسين بن على ( ع ) در طرح « صلح كلّ » خيال پردازان جاهل به نيك و بد و ارزش و ضدّ ارزش ، وحدت پيدا كند اكنون مى پردازيم به عوامل بغض و عداوت ميان انسانها .
عامل يكم - شيطان فعّاليّت اين موجود پليد در ايجاد بغض و عداوت ميان انسانها بطور ناملموس و نامحسوس انجام مى گيرد . و بدينجهت است كه مورد توجّه قرار نمى گيرد . فعّاليّت شيطان براى اغواى فرزندان آدم ابو البشر ( ع ) بجهت حسادتى است كه در بارهء ابو البشر ابراز نمود و با تكيه به يك خيال واهى ناشى از خود بزرگبينى و تحقير آدم ( ع ) كه موجب شد از سجده به او امتناع بورزد ، مطرود درگاه خداوندى گشته و بر پليدى خود اصرار ورزيد ولى لجاجت نموده و به شقاوت ابدى دچار گشت . بدتر از آن حسادت ، ادامهء پليدى و شقاوتى است كه با اغواى فرزندان آدم ( ع ) و ايجاد بغض و عداوت ميان آنان انجام مى دهد . دو گروه از مردم به شيطان و اغواها و ايجاد بغض و كينهء آن در ميان اولاد آدم اعتنائى ندارند : گروه يكم - كسانى هستند كه ايمان به واقعيّات ماوراى طبيعت ندارند و بر مبناى يك زمينهء مخالف علم ( نمى بينم پس نيست ) هر چه را كه در ديدگاه

[١] . البقرة آيهء ٢٠٨ .