ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٥١ - كتاب يكم - جهان هستى

كتاب يكم - جهان هستى اين كتاب كه « كتاب آفاقى » نيز ناميده مى شود جهان برون ذاتى است كه صفحاتش با سطور و كلمات پر معنا در ديدگاه بشر قرار گرفته است و خوانندگانى در هر دوران و هر جامعه اى در حدود احتياجات و توانائى كه داشته‌اند ، از اين كتاب بهره مند شده‌اند . خوانندگان اين كتاب بسيار مختلف و متنوّع مى باشند . از آن جمله : گروه اوّل - كسانى هستند كه فقط شيفتهء زيبائى خطَّ اين كتاب شده ، هيچ بيانى براى توضيح محتويات آن ، جز ذوق و شعر پيدا نكرده‌اند .
گروه دوم - شتابزدگانى هستند كه فقط بخواندن سر فصلها و خطوط بزرگ [ البتّه بنا بر تشخيص خود آنان ] اين كتاب قناعت كرده ، مى گويند : ما اين كتاب را خوانديم و محتويات آنرا دانستيم . اينان نيز به اصناف مختلفى تقسيم شده‌اند كه بعضى از آنها به اين نتيجه رسيده‌اند كه اين كتاب خواندنى است و حكمت بسيار متعالى از اين كتاب را مى توان بهره بردارى نمود . برخى ديگر از سرفصلها و خطوط بزرگ اين كتاب به نتيجه اى كه در نظر داشته‌اند ، نرسيده و آنرا كنار مى گذارند . البتّه آنان چنين مى پندارند كه كتاب جهان هستى را از خود جدا كرده و كنار گذاشته‌اند و نمى دانند كه اين كتابى است كه چه آنرا بخوانند و چه آنرا نخوانند ، خود كتاب بىامان مشغول خواندن آنان مى باشد و تمام موجوديّت آنرا در كلمات خود براى خوانندگان حقيقى اين كتاب و براى نويسندهء اصليش كه خدا است نشان خواهد داد .
گروه سوم - براى توجيه عقب ماندگى خود از كاروانيان خوانندهء كتاب هستى ، وجود تاريكىها و مجهولات را بهانه تراشيده و اگر شمعى هم براى روشن كردن راهى پيدا كنند ، بجهت احساس خيرگى بيمار گونه فورا آن را خاموش مى نمايند و با قيافهء ساختگى متفكَّرانه ، جلو عشّاق كتاب هستى را گرفته دستور مى فرمايند كه اين كتاب سحر و جادو است و قابل فهم نيست ،