ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٨٨ - حالا بايد ديد پايان آن زندگى كه با اشتراك چند مرد شروع مى شود و با دروغ و نيرنگ و پيمان شكنىها بجريان مى افتد و رسالت سيّد الانبياء را به استهزاء مى گيرد و با كمال صراحت به مقام پرستى اعتراف مى نمايد و با اسافل اعضاء به تضمين چنين زندگى مى پردازد ، بكجا منتهى مى گردد

با كمال وضوح اثبات مى كند كه معاويه و عمرو بن عاص و همهء درندگان كه سر سفره‌هاى رنگارنگ معاويه مى نشستند ، چه مقصودى داشتند كه موضوع خونخواهى عثمان را پيش كشيده بودند . جمله اى كه بنا به نقل ابن ابى الحديد عمرو عاص به عائشه مى گويد اينست كه :
و قال لعائشة : لوددت أنّك قتلت يوم الجمل ، قالت : و لم لا أبا لك قال كنت تموتين بأجلك و تدخلين الجنّة و نجعلك أكبر التّشنيع على علىّ بن أبي طالب [١] . ( عمرو عاص به عائشه گفت : دوست داشتم كه در جنگ جمل كشته مى شدى . عائشه گفت : چرا اى بىپدر عمرو گفت اگر در جنگ جمل كشته مى شدى ، با اجل خود از دنيا مى رفتى و داخل بهشت مى گشتى و ما كشته شدن ترا وسيلهء بزرگترين تقبيح و سرزنش براى على بن ابي طالب قرار مى داديم ) .
اين كه عائشه در مقام اعتراض به عمرو عاص مى گويد : اى « بىپدر » اگر چه اين كلمه در محاورات عرب اغلب بمعناى حقيقىاش بكار نمى رود ، ولى در بارهء عمرو عاص با نظر به اتّفاق مورّخين كه چهار يا پنج مرد او را بخود نسبت داده‌اند ، بمعناى حقيقى آن بكار رفته است ، چنانكه امير المؤمنين عليه السّلام در خطبهء گذشته فرمود :
عجبا لابن النّابغة ( در تعجّبم از فرزند زن زناكار ) نكتهء ديگرى كه در كلمات فوق وجود دارد اينست كه عمرو عاص مى گويد : اگر در جنگ جمل كشته مى شدى ، با اجل خود مى مردى و داخل بهشت مى گشتى ، اين احمق كه عقل خود را به هواى رياست چند روزهء دنيا باخته بود ، فكر نمى كند كه اگر كشته شدن عائشه در جنگ جمل اجل حقيقى و طبيعى خود بود ،

[١] . شرح نهج البلاغهء ابن ابى الحديد ج ٦ ص ٣٢٢ .