ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٠٨ - روشنائى اميد چراغ راه او در زندگى است
٦ - ذكر خداوندى در مرز زندگى و مرگ كه جنگ و كارزار ميان انسانها است - ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا لَقِيتُمْ فِئَةً فَاثْبُتُوا وَاذْكُرُوا الله كَثِيراً ) [١] اى مردمى كه ايمان آوردهايد ، هنگامى كه با گروهى [ از دشمنانتان ] روياروى شديد ، مقاومت نمائيد و فراوان به ذكر خدا باشيد هر دو طرف خصومت در ميدان كارزار در مرز زندگى و مرگ قدم برمى دارند ، آيا هيچ عاملى غير از ذكر الله مى تواند احساس ضعف و قدرت را تعديل نمايد اگر ما در تاريخ طولانى ، جنگ طرفداران حقّ و باطل را مطالعه كنيم باين نتيجه خواهيم رسيد كه حاميان حقّ كه اغلب قدرت كمترى داشتند ، مخصوصا با نظر به تقيّد و پاىبندى آنان به اصول و ارزشهاى انسانى كه دستهاى آنان را از تعدّى و تجاوز مى بست ، همواره با ذكر خداوندى و بياد او بودن در برابر حاميان باطل و دشمنان حقّ مقاومت نمودهاند . اگر هم شكست جسمانى در كارزار نصيب آنان گشته است ، چنانكه خود نيز يقين و ايمان داشتند همواره پرچم پيروزى حقّ را در طول تاريخ در اهتزاز نگه داشتهاند و امّا رفتار حاميان باطل و گلهاى سر سبد حيوانات درنده و عاشقان تنازع در راه بقاى خود و محو ديگران از صفحهء وجود ، در جنگ چه بوده است چون اين گروه هرگز بياد خدا نبودهاند ، نه تنها در ميادين كارزار هيچ اصلى از اصول انسانيّت را مراعات نكردهاند و نخواهند كرد ، بلكه مى توان گفت ميادين جنگ و كارزارها براى آنان بهترين و مناسبترين جايگاه براى رهائى از فشار اصول و ارزشهاى انسانيّت بوده است ، و باصطلاح معروف با برداشتن قيد و بند هرگونه اصل و قاعدهء انسانيّت از دوش ، و احساس آزادى در انجام هر گونه تعدّى و تجاوز ، نفس آسوده اى مى كشند آرى ، اينست
[١] . الأنفال آيهء ٤٥ .