ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٠٦ - روشنائى اميد چراغ راه او در زندگى است

خود مطلوب حاصل نگشت ، خداوند متعال ببركت آن ذكر ، حقائقى را براى انسان روشن مى سازد كه فقدان مطلوب مفروض را جبران مى نمايد . اين پديده چيزيست كه بطور فراوان به تجربه رسيده است . و شايد فقدان مطلوب كه ناشى از فراموشى يا خنثى گشتن عوامل انديشه و نظم گشته است ، از الطاف خفيّهء الهى باشد كه انسان را وادار به ذكر و انقطاع الى الله مى نمايد كه بجهت تصفيهء درون ، امتيازى خيلى بالاتر از مطلوب گمشده را نصيب انسان خواهد كرد :
< شعر > گفت معشوقم تو بودستى نه آن ليك كار از كار خيزد در جهان < / شعر > اگر پذيرش تأثير ذكر خداوندى در تنظيم انديشه براى كسى مشكل بود ، چنين كسى مناسب است كه برود مقدارى در تاريخ اكتشافات و اختراعات تحقيق كند تا بداند كه اگر چه انديشه و تجربه و تحقيق متداول تأثير مقدّماتى در بروز اكتشافات و اختراعات دارند ، ولى به اتّفاق همهء صاحبنظران آن مرحلهء نهائى كه به اكتشاف و اختراع منتهى مى گردد ما فوق انديشه و معلومات مربوطه مى باشد .
٤ - ذكر خداوندى و بياد بودن خدا بايستى مانند بياد بودن و ذكر پدران بلكه والاتر و شديدتر از آن باشد .
( فَاذْكُرُوا الله كَذِكْرِكُمْ آباءَكُمْ أَوْ أَشَدَّ ذِكْراً ) [١] ( خدا را ذكر كنيد چنانكه پدرانتان را ذكر مى كنيد ، بلكه شديدتر ) اين كيفيّت براى ذكر ، در حقيقت توجيه انسانها است باين كه چنانكه پدرانتان را با يقين به وجود واقعى آنان و ارتباط يقينى كه وجود شما با وجود آنها دارد و خود را مانند دامنهء شخصيّت پدران و وابسته بآنان مى دانيد ، ذكر مى كنيد ، خدا را هم با همين كيفيّت ذكر نمائيد . بلكه شديدتر و والاتر .

[١] . البقرة آيهء ٢٠٠ .