ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣٤٤ - خاصّيّت سوم - خود فريبى است ، كسانى كه عمر خود را در آرزوها سپرى مى نمايند
است كه اساسىترين عنصر آن ، عبارتست از حركت در واقعيّات هستى بزرگ كه جلوه گاه فروغ ربّانى است . بهمين جهت است كه اشتغال درونى به فرداهاى موهوم و خواستههاى بىاساس ، در حقيقت اعراض از هستى و قانون آن و غفلت و ناديده گرفتن آن فروغ ربّانى است كه فقط ديدگان بينايان آنرا مى بيند . آرزو گرائى مانند زيستن در آن گونه شعر و شاعرى است كه حيات را با خيال و تجسّمهاى پا در هوا مستهلك مى سازد و حقائق حيات را مسخ و آنها را بشكل كاريكاتور در مى آورد و اين هم يكى از عوامل غفلت و فراموش كردن ذكر خداوندى است . بهمين جهت است كه خداوند خالق حيات و مغز و روان براى بيدار كردن شاعران مى فرمايد : ( وَالشُّعَراءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغاوُونَ . أَ لَمْ تَرَ أَنَّهُمْ فِي كُلِّ وادٍ يَهِيمُونَ . وَأَنَّهُمْ يَقُولُونَ ما لا يَفْعَلُونَ . إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَذَكَرُوا الله كَثِيراً . . . ) [١] ( و شعراء كسانى هستند كه گمراهان از آنان پيروى مى كنند . مگر نمى بينى آنان در هر وادى گمراه مى گردند . و آنان چيزى مى گويند كه بآن عمل نمى كنند . مگر كسانى كه ايمان آورده و اعمال صالحه بجا مى آورند و خدا را فراوان ذكر مى كنند ) .
ذكر خداوندى و ايمان و عمل صالح است كه شاعر را از غوطه ور گشتن در خيالات بىاساس و مسخ واقعيّات جلوگيرى مى نمايند .
خاصّيّت سوم - خود فريبى است ، كسانى كه عمر خود را در آرزوها سپرى مى نمايند ، چنان نيست كه مشاعر و انديشه و هشيارىهاى خود را بكلَّى از دست بدهند ، اگر چه از امتيازات طبيعى آنها خود را محروم مى سازند ، اين اشخاص با آن عوامل درك واقعيّات اگر چه بطور ناقص مى فهمند كه آرزوهاى آنان بر پايهء منطقى واقعيّات استوار نيست ، مخصوصا آن اشخاص كه بارها با
[١] . الشّعراء آيهء ٢٢٤ تا ٢٢٧ .