ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣٤٥ - خاصّيّت سوم - خود فريبى است ، كسانى كه عمر خود را در آرزوها سپرى مى نمايند
شكست آرزوها و پوچى آنها روياروى شدهاند ، باز خود را مى فريبند بنا بر اين ، تكيه بر آرزوها با فرض توجّه به بىپايگى آنها و به مواجه شدن آنها با شكست ، از آشكارترين موارد خود فريبىها است كه موجب محروميّت از زندگى با خود حقيقى ميباشد . امير المؤمنين عليه السّلام در مواردى از سخنانش پديدهء آرزوگرائى را مطرح و با بيانات گوناگون مردم را از اين پديده بر حذر داشته است . ما اين موارد را متذكَّر مى شويم :
١ - من أطال الأمل أساء العمل [١] . ( كسى كه آرزوى دراز در سر بپروراند ، عمل او بد خواهد گشت ) .
٢ - عباد اللَّه ، إنّكم و ما تأملون من هذه الدّنيا أثوياء مؤجّلون [٢] . ( اى بندگان خدا ، شما و آنچه را كه از اين دنيا آرزو مى كنيد مهمانان موقّت هستيد ) .
٣ - فلا يغرّنّك سواد النّاس من نفسك ، و قد رأيت من كان قبلك ممّن جمع المال و حذر الإقلال و أمن العواقب طول أمل و استبعاد أجل [٣] ( فريب سياهى انبوه مردم در پيرامونت را مخور در صورتى كه كسانى را پيش از خود ديدى كه مال جمع كردند و از قناعت به اندك اجتناب نمودند و بجهت آرزوى دراز و دور شمردن پايان زندگى از عواقب ناشايست و ناگوار آنها خود را در امن ديدند ) .
٤ - أما رأيتم الَّذين يأملون بعيدا و يبنون مشيدا و يجمعون كثيرا ، كيف أصبحت بيوتهم قبورا و ما جمعوا بورا [٤] . ( آيا نديديد كسانى را كه آرزوهاى دور و دراز در سر پروراندند و بناهاى عالى و محكم ساختند و اندوختههاى زياد جمع كردند ، چگونه خانههاى آنان مبدّل به گورها شد و اندوخته هايشان عامل هلاكتشان گشت ) .
[١] . نهج البلاغه - كلمات قصار شمارهء ٣٦ .
[٢] . خطبهء ١٢٩ ص ١٨٧ .
[٣] . خطبهء ١٣٢ ص ١٩٠ .
[٤] . خطبهء ١٣٢ ص ١٩٠ .