ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٢٦ - موانع را از سر راه تكاپو براى كمال برداشتن
( پيشوا علىّ بن ابي طالب بزرگ بزرگان يگانه نسخه ايست كه نه شرق و نه غرب ، نه ديروز و نه امروز صورتى مطابق اصل اين نسخه نديده است ) آن كدامين ترس و هراس بود كه سلمان فارسى و ابو ذر غفارى و اويس قرنى و عمّار بن ياسر و ذو الشّهادتين و حنظلهء غسيل ملائكه و امثال اين انسانهاى تكامل يافته را بر تاريخ بشريّت تقديم كرد كه هر گونه تمدّن واقعى انسانى را در هر دورانى كه تصوّر كنيم ، اين انسانها مى توانند الگوهاى تمام عيار انسانيّت در آن تمدّن بوده باشند . همهء اين قدمهاى بزرگ و همهء اين شخصيّتهاى تكامل يافته ، ساخته شده پاسخ نهائى سؤال مثلَّث معروف است كه ، « از كجا آمدهام بكجا مى روم براى چه آمدهام » . اين پاسخ عبارتست از : ( إِنَّا لِلَّه وَإِنَّا إِلَيْه راجِعُونَ ) [١] .
( ما از آن خدائيم و بسوى خدا برميگرديم ) - < شعر > ما ز بالائيم و بالا مى رويم ما ز درياييم و دريا مى رويم < / شعر > و اين يك سير و حركت ملكوتى است كه از بيل زدن در مزرعهء محقّر گرفته تا مثمرترين انديشه و از برگشتن از اين پهلو به آن پهلو در رختخواب براى حلّ يك مسئلهء سازنده در خوابگاه شبانگاهى را شامل مى شود .
موانع را از سر راه تكاپو براى كمال برداشتن عظمت حيات تكاملى در اين است كه همواره با موانعى از عوامل طبيعى و همنوعان مزاحم روياروى مى گردد و چنانكه تكاپوگر راه كمال براى ايجاد مقتضيات و شرائط بايستى تلاش جدّى كند ، و تنپرورى و لذّتجوئى و هواپرستى را بحساب عدم قدرت نياورد ، همچنين نبايد در برابر موانعى كه قدرت مقاومت خود را از سست عنصرى و ضعف ارادهء ما تأمين مى نمايند ،
[١] . البقرة آيهء ١٥٦ .