ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٢٤ - خوف و هراس از پايان كار

بهيچ كارى اقدام نكرده‌اند . ده‌ها هزار پيامبر و حكماء و انسانشناسان بىشمار ، بدون تهيّهء پاسخ به سؤال مثلَّث « اين انسان از كجا آمده و براى چه آمده و بكجا خواهد رفت » نتوانسته‌اند براى انسانها ادّعاى رهنمائى و رهبرى نمايند .
و به هر حال ، در اين مبحث بعضى از لوازم بيم و هراس و نگرانى بسيار مقدّس را كه در پاسخ مطالب برتراندراسل در بارهء اين كه ترس عامل مذهب بوده است در ايّام حياتش داده بودم ، مى آورم : ١ - اگر ترس باعث شده است كه پيامبر اسلام بگويد :
الخلق كلَّهم عيال الله و أحبّهم إليه أنفعهم للنّاس .
( مردم همه مانند عيال خداوندى هستند و محبوبترين مردم نزد خداوند سودبخشترين آنها براى مردم است ) .
٢ - اگر ترس باعث شده است كه كتاب آسمانى مسلمين بگويد : ( مِنْ أَجْلِ ذلِكَ كَتَبْنا عَلى بَنِي إِسْرائِيلَ أَنَّه مَنْ قَتَلَ نَفْساً بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسادٍ فِي الأَرْضِ فَكَأَنَّما قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعاً ) [١] .
( قطعى است كه كسى كه نفسى را بدون عنوان قصاص يا افساد در روى زمين بكشد . مانند اينست كه همهء انسانها را كشته است و هر كسى كه نفسى را احياء كند ، مانند اينست كه همهء انسانها را احياء كرده است ) .
٣ - اگر ترس باعث شده است كه مسلمانان از اواخر قرن دوم هجرى كه همهء دنياى آن روز در ظلمات جهل غوطه ور بودند كاروان انبوهى از دانشمندان را براه بيندازد و با نگرش علمى رهسپار شناخت طبيعت شوند و رياضيّات را تكامل بخشيده و در مقدار فراوانى از موارد دست بابتكار بزنند و خلاصه علم را در همهء ميادين بجريان بيندازند .
٤ - اگر ترس باعث شده است كه از قرون اوّليّهء ظهور اسلام مسلمانان عالى ترين بيمارستانها را در قلمرو وسيع اسلامى بنا كنند .

[١] . المائدة آيهء ٣٢ .