ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣٢٩ - عامل يكم - شيطان

( الشَّيْطانِ إِنَّه لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ ) [١] .
( اى مردمى كه ايمان آورده‌ايد ، همگى در [ صلح و صفا ] و سلم داخل شويد و از گامهاى شيطان تبعيّت مكنيد ، زيرا شيطان براى شما دشمن آشكارى است ) .
اين آيهء شريفه بيان ميكند كه زندگى در صلح و صفا دستور و خواستهء خداوندى است و زندگى در ضدّ صلح و صفا خواستهء شيطان است .
٢ - ( إِنَّما يُرِيدُ الشَّيْطانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَداوَةَ وَالْبَغْضاءَ . . . ) [٢] ( جز اين نيست كه شيطان مى خواهد ميان شما عداوت و دشمنى ايجاد كند ) .
كلمهء « إنَّما » كه مفيد حصر است ، اهمّيّت دخالت شيطان را در بروز عداوتها ميان مردم بخوبى نشان مى دهد . اگر اولاد آدم دخالت ناملموس شيطان را در ايجاد عداوتها و يا تشديد خصومتها مورد اهمّيّت قرار مى دادند ، قطعا اين همه حقّكشىها و خونريزىها سرتاسر تاريخ را فرا نمى گرفت . متأسّفانه اكثر مردم از شيطان اسمى شنيده‌اند و گاهى هم در مورد مناسب يا نامناسب به او لعنت مى فرستند . اين كه گفتيم : « نا مناسب » براى آن است كه گاهگاهى خود انسان شيطان را بر خود مسلَّط ميكند و يا اين كه پليدى خود را بگردن شيطان مى اندازد . داستان لطيف زير كه از مولوى است ، جالب توجّه است :
< شعر > بود كمپيرى نود ساله كلان پر تشنّج روى و رنگش زعفران چون سر سفره رخ او تو به تو ليك در وى بود مانده عشق شو ريخت دندانها و مو چون شير شد قد كمان و هر حسش تغيير شد عشق شوى و شهوت و حرصش تمام صيد خواه و پاره پاره گشته دام مرغ بىهنگام و راه بيرهى آتشى پر در بن ديگ تهى عاشق ميدان و اسب و پاى نه عاشق زمر و لب و سر ناى نه < / شعر >

[١] . البقرة آيهء ٢٠٨ .
[٢] . المائده آيهء ٩١ .