تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٧٩ - شرح آيات
هر چه مىخواهد مىكند و ما به قضاى او سر تسليم فرود مىآوريم، چنان كه خود به ما فرمان داده و گفته است
ذَرْنِي وَ مَنْ خَلَقْتُ وَحِيداً- مرا با آن كه آفريدهام تنها بگذار.» كشيدن بار امانت رسالت و بنا بر آن مسئوليت بيم دادن و تغيير دادن يك واجب انسانى شرعى است كه هر مؤمنى به آن مكلف است، بلكه براى هر انسان عاقل مستطيع چنين است، اما اين كه چه وقت و چگونه نظام فرمانروا تغيير مىپذيرد، و اهل حق بر حزب شيطان پيروز مىشود، امرى است كه به پروردگار عزيز و توانا اختصاص دارد، و آنچه وظيفه ما است ايمان آوردن به حكمت بالغه او است، و از همين راه است كه استوارى و بردبارى ما افزايش پيدا مىكند.
اين آيه را تفسيرهايى است كه مهمترين و نزديكترين آنها به واقعيت اينهاست
اول: بيم دادنى براى كافران است، يعنى من و او را به حال خود واگذار كه من خود براى كيفر دادن او بسندهام. و از مقاتل معنى آن چنين نقل شده است
من و او را به حال خود واگذار كه خود او را به تنهايى هلاك خواهم كرد. [٣٧] دوم: اشاره به اصل خلقت انسان است و چنين معنى مىدهد: مرا با آن كه در شكم مادرش آفريدم در حالى كه مال و فرزندى نداشت تنها بگذار، [٣٨] كه شبيه است با آن گفته خداى تعالى كه وَ لَقَدْ جِئْتُمُونا فُرادى كَما خَلَقْناكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ- تنها به نزد ما آمديد، به همان گونه كه شما را نخستين بار آفريديم»، [٣٩] و در اين اشاره لطيفى به اين حقيقت است كه خداوند متعال زود باشد كه هر چه نعيم كه به او بخشيده است از او سلب كند، پس او در اصل تنها و بدون بودن چيزى با او به دنيا آمد، و سپس خدا بر او منت نهاد و مال و فرزندان فراوان به او بخشيد.
سوم: اين آيه به صورتى خاص طعنى به نسب وليد بن مغيرة است كه
[٣٧] - مجمع البيان، ج ١٠، ص ٣٨٧.
[٣٨] - همان جا.
[٣٩] - الانعام/ ٩٤.